Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

• Alls voru 457 nýjar lóðir staðfestar í fasteignaskrá HMS á fyrsta ársfjórðungi 2026 

• Flestar lóðir voru íbúðarhúsalóðir eða 122 talsins, en sumarbústaðalönd voru 111 

• Flestar skráningar voru í Grímsnes- og Grafningshreppi og Skeiða- og Gnúpverjahreppi 

Alls voru 457 nýjar lóðir staðfestar í fasteignaskrá HMS á fyrsta ársfjórðungi 2026. Rétt er að hafa í huga að lóð er ekki jafngild íbúð, þar sem á einni lóð geta risið margar íbúðir eða engin þannig að tölurnar endurspegla ekki beint íbúðaframboð. Flestar lóðir voru íbúðarhúsalóðir eða alls 122 talsins. Auk þess voru skráð 111 sumarbústaðalönd og 79 viðskipta- og atvinnulóðir. Aðrar tegundir lóða voru 145 talsins. Flestar skráningar á tímabilinu voru í febrúar, þegar 168 lóðir voru staðfestar, samanborið við 148 í janúar og 141 í mars. 

Myndin hér að ofan sýnir fjölda nýskráðra lóða á fyrsta ársfjórðungi 2026 eftir mánuðum og meginflokkum. Í janúar voru flestar lóðir sumarbústaðalönd, en í febrúar var stofnað mest af viðskipta- og atvinnulóðum. Í mars fjölgaði íbúðarhúsalóðum á ný og urðu þær stærsti einstaki flokkur mánaðarins. 

Lóðir skráðar sem annað land eða einfaldlega lóð voru 88 talsins á fyrsta ársfjórðungi, en líklegt er að þessar lóðir breyti um gerð þegar fram líða stundir eða þegar mannvirki verða skráð á þær og verði þá skráðar sem atvinnu-, sumarhúsa- eða íbúðarlóðir. 

Mest umsvif í sunnlenskum sveitarfélögum 

Flestar lóðir voru skráðar í Grímsnes- og Grafningshreppi og Skeiða- og Gnúpverjahreppi, þar sem 39 lóðir voru staðfestar í hvoru sveitarfélagi. Í Bláskógabyggð voru 38 nýjar lóðir staðfestar og í Sveitarfélaginu Árborg 31. Þar með voru þessi fjögur sveitarfélög með um þriðjung allra nýskráðra lóða á tímabilinu. 

Í Grímsnes- og Grafningshreppi voru flestar lóðir sumarbústaðalönd, alls 36 talsins. Í Skeiða- og Gnúpverjahreppi vógu íbúðarhúsalóðir þyngst eða 16 talsins og í Sveitarfélaginu Árborg voru 19 íbúðarhúsalóðir staðfestar. 

457 nýjar lóðir staðfestar á fyrsta ársfjórðungi 2026 

Fólksfjölgun var í takt við lágspár sveitarfélaga árið 2025 og íbúðaþörf því minni en sveitarfélög gerðu ráð fyrir samkvæmt miðspá

Uppbygging íbúðarhúsnæðis reyndist umfram nýja þörf á landsvísu og því tókst að lækka uppsafnaða íbúðaskuld frá fyrri árum

Gróflega má áætla að íbúðaskuld höfuðborgarsvæðisins hafi minnkað um 500 íbúðir í fyrra

Íbúum landsins fjölgaði mun minna í fyrra en sveitarfélög landsins höfðu gert ráð fyrir í húsnæðisáætlunum sínum fyrir árið 2025. Ný íbúðaþörf varð því talsvert minni en sveitarfélögin höfðu áætlað út frá spám sínum um fólksfjölgun á árinu. Íbúðauppbygging var hins vegar kröftug í fyrra og að teknu tilliti til raunverulegrar fólksfjölgunar má því líta svo á að uppbygging íbúðarhúsnæðis hafi verið umfram nýja þörf á árinu 2025.

Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri skýrslu HMS um árangur húsnæðisáætlana sveitarfélaganna fyrir árið 2025. Skýrsluna má nálgast með því að smella á hnappinn hér fyrir neðan.

Verulega hægði á fólksfjölgun í fyrra

Í upphafi árs 2025 gerðu sveitarfélögin 58 sem skiluðu inn húsnæðisáætlun ráð fyrir að íbúum innan þeirra marka myndi fjölga um 5.200 til 11.600 á árinu. Samkvæmt gögnum Hagstofunnar um mannfjölda í lok hvers ársfjórðungs fjölgaði íbúum um 5.470 manns í fyrra og því var raunfjölgun nokkurn veginn í samræmi við lágspá sveitarfélaganna. Á undanförnum tveimur árum hefur fólksfjölgunin hins vegar verið meira í takt við miðspár sveitarfélaganna um fólksfjölgun.

Ætla má að íbúðaskuld á höfuðborgarsvæðinu hafi lækkað um 500 íbúðir

Rúmlega tvö þúsund nýjar íbúðir urðu fullbúnar á höfuðborgarsvæðinu í fyrra. Fólksfjölgun ársins 2025 skapaði þó ekki þörf fyrir nema á bilinu 1.380 til 1.540 nýjar íbúðir á árinu, miðað við forsendur sveitarfélaganna um heimilisstærð í nýjum íbúðum samkvæmt húsnæðisáætlunum. Uppbygging var því umfram nýja íbúðaþörf á höfuðborgarsvæðinu í fyrra.

Gróflega má áætla að gengið hafi verið á íbúðaskuld höfuðborgarsvæðisins um það sem nemur 500 íbúðum í fyrra. Uppbygging í Reykjavík og Hafnarfirði hafði þar hvað mest að segja, en þar var byggt talsvert umfram nýja raunverulega íbúðaþörf á árinu. Uppsöfnuð íbúðaþörf er hins vegar mest í Reykjavík, þar sem uppbygging undanfarinna ára hefur ekki náð að mæta nýrri þörf vegna fólksfjölgunar.

Sé litið til nágrennis höfuðborgarsvæðisins var uppbygging jafnframt umfram nýja þörf á árinu 2025 að teknu tilliti til fólksfjölgunar, en þar var uppbygging jafnframt í samræmi við nýja þörf á árinu 2024. Annars staðar á landsbyggðinni gekk misvel að mæta nýrri íbúðaþörf í fyrra. Óuppfyllt íbúðaþörf var til að mynda langmest á Akureyri og Ísafirði þar sem ný íbúðaþörf reyndist meiri en áætlað hafði verið vegna mikillar fólksfjölgunar. Í öðrum sveitarfélögum, svo sem í Norðurþingi og Fjarðabyggð, átti sér stað íbúðauppbygging á sama tíma og íbúum fækkaði.

Íbúðauppbygging í fyrra var umfram nýja þörf vegna lítillar fólksfjölgunar

Breyting hefur verið gerð á reglugerð um húsnæðisbætur sem felur í sér hækkun frítekjumarka vegna tekna. Breytingin tekur gildi þegar í stað og gildir frá og með 1. janúar 2026 vegna húsnæðisbóta sem greiddar eru vegna leigu á íbúðarhúsnæði frá og með þeim degi.

Með breytingunni eru frítekjumörk uppfærð með tilliti til fjölda heimilismanna, en nýju frítekjumörkin miðað við árstekjur má sjá á töflu hér að neðan.

Frítekjumörk hafa áhrif á útreikning húsnæðisbóta þar sem fjárhæð bóta lækkar ef samanlagðar árstekjur heimilismanna fara umfram frítekjumörk. Nánari upplýsingar um útreikning og fjárhæð húsnæðisbóta má finna hér.

Leiðréttingagreiðsla fer fram í apríl

Þar sem breytingin gildir frá 1. janúar 2026 verður gerður endurreikningur á húsnæðisbótum fyrir janúar, febrúar og mars. Mismunur á þeim húsnæðisbótum sem umsækjendur áttu rétt á samkvæmt nýjum frítekjumörkum og þeim bótum sem þegar hafa verið greiddar verður greiddur í sérstakri leiðréttingagreiðslu fimmtudaginn 9. apríl.

Athygli er vakin á því að umsækjendur þurfa ekki að óska sérstaklega eftir endurreikningi eða leiðréttingu, þar sem HMS mun annast það að eigin frumkvæði og upplýsa umsækjendur.

Frítekjumörk húsnæðisbóta hækka og leiðrétting fer fram 9. apríl

Áætlanir sem ná til tæplega 65% landsmanna eru enn óstaðfestar

Tafir á skilum draga úr yfirsýn og auka hættu á að ákvarðanir um húsnæðismál séu teknar út frá úreltum upplýsingum

Meira en tveir mánuðir eru liðnir frá lögbundnum skilafresti

Einungis 43 af 62 sveitarfélögum hafa skilað inn til HMS staðfestum húsnæðisáætlunum fyrir árið 2026. Húsnæðisáætlanir eru lykilverkfæri við skipulag og stefnumótun í húsnæðismálum og veita mikilvæga yfirsýn yfir húsnæðismál um allt land.

Ábyrgð sveitarfélaga er mikil þegar kemur að húsnæðismálum og þeirra hlutverk er meðal annars að leysa húsnæðisþörf þeirra sem þarfnast aðstoðar við húsnæðisöflun. Útgáfa tímanlegra húsnæðisáætlana er mikilvægur liður í hlutverki sveitarfélaganna í að skapa svigrúm til þess að hægt sé að byggja í samræmi við þörf til næstu ára.

Samkvæmt lögum um húsnæðismál ber sveitarfélögum að skila fullunnum húsnæðisáætlunum til HMS fyrir 20. janúar ár hvert.

Skil húsnæðisáætlana á réttum tíma skipta máli

Húsnæðisáætlunum er ætlað að gefa heildstæða mynd af stöðu húsnæðismála í hverju sveitarfélagi. Í þeim er að finna greiningu á eftirspurn og framboði ólíkra húsnæðistegunda, mat á framtíðarþörf íbúðarhúsnæðis og umfjöllun um hvernig sveitarfélög hyggjast mæta húsnæðisþörf heimila til skemmri og lengri tíma.

Áætlanirnar eru því mikilvæg forsenda þess að hægt sé að leggja raunhæft mat á húsnæðisþörf og bera hana saman við fyrirhugaða uppbyggingu. Þær eru grunnur að ákvörðunum um skipulag, lóðaframboð, innviðauppbyggingu og forgangsröðun í húsnæðismálum.

Þegar þær berast seint eða ekki þurfa stjórnvöld og aðrir hagaðilar að byggja mat sitt á ófullnægjandi eða úreltum upplýsingum. Það eykur hættuna á að brugðist sé of seint við vaxandi húsnæðisþörf eða að uppbygging ráðist af röngum forsendum. Þetta vegur sérstaklega þungt þegar um er að ræða fjölmenn sveitarfélög þar sem tafir á skilum hafa áhrif á stóran hluta landsmanna.

Reykjavík, Kópavogur og Hafnarfjörður eiga eftir að skila

Sveitarfélög sem ekki hafa skilað inn húsnæðisáætlunum til HMS eru eftirfarandi:

Sam­an­tekt hús­næð­is­á­ætl­ana 2025 er í vinnslu

Samantekt húsnæðisáætlana síðasta árs er nú í vinnslu hjá HMS og verður birt að loknum páskum. Þar verður meðal annars farið yfir mun á spáðri og raunverulegri fólksfjölgun, umfang íbúðauppbyggingar miðað við áætlanir og hvernig lóðaúthlutanir gengu á árinu.

Nítján sveitarfélög hafa enn ekki skilað inn húsnæðisáætlunum

Tilkynning til námsmanna

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

457 nýjar lóðir staðfestar á fyrsta ársfjórðungi 2026

Íbúðauppbygging í fyrra var umfram nýja þörf vegna lítillar fólksfjölgunar

Frítekjumörk húsnæðisbóta hækka og leiðrétting fer fram 9. apríl

Nítján sveitarfélög hafa enn ekki skilað inn húsnæðisáætlunum

Fleiri fréttir

457 nýjar lóðir staðfestar á fyrsta ársfjórðungi 2026

Íbúðauppbygging í fyrra var umfram nýja þörf vegna lítillar fólksfjölgunar

Frítekjumörk húsnæðisbóta hækka og leiðrétting fer fram 9. apríl

Nítján sveitarfélög hafa enn ekki skilað inn húsnæðisáætlunum