Hlutverk Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- og mannvirkjastofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Þrjár af hverjum fjórum íbúðum seldust á verði sem var lægra en auglýst söluverð í desember síðastliðnum

Færst hefur í aukana að nýjar íbúðir seljist undir auglýstu söluverði á allra síðustu mánuðum

Hlutfall íbúða sem seljast undir auglýstu söluverði er enn lægra en það var fyrir 2020

Hlutfall íbúða sem seljast undir auglýstu söluverði hefur leitað upp á við undanfarna mánuði á sama tíma og hægt hefur á verðhækkunum og kólnað hefur á markaðnum að mati fasteignasala. Þetta kemur fram í nýjustu mánaðarskýrslu HMS fyrir febrúarmánuð, sem nálgast má hér.

Í desember síðastliðnum seldust tæplega 74% íbúða á landsvísu á verði sem var lægra en auglýst söluverð. Á allra síðustu mánuðum hefur jafnframt orðið áberandi aukning í hlutfalli nýrra íbúða sem seljast undir auglýstu söluverði á höfuðborgarsvæðinu. Hlutfallið hefur þó oft verið hærra, sér í lagi áður en vextir lækkuðu í kjölfar heimsfaraldurs.

Undirboð færast í aukana á höfuðborgarsvæðinu

Um þrjár af hverjum fjórum íbúðum seldust undir auglýstu söluverði í desember, en hlutfall íbúða sem seljast undir auglýstu söluverði hefur farið vaxandi undanfarin misseri. Hlutfallið hríðlækkaði á lágvaxtatímabilinu 2020-2022 en tók að hækka á ný með hækkandi vöxtum og hertum lánþegaskilyrðum. Eldsumbrotum nálægt Grindavík fylgdu aukin umsvif og hlutfall íbúða sem seldist undir ásettu verði fór lækkandi fram að haustinu 2024, en síðan þá hefur hægt á íbúðaverðshækkunum og undirboð færst í aukana á ný.

Á höfuðborgarsvæðinu hefur hlutfall íbúða sem seljast undir auglýstu söluverði farið hækkandi frá miðju ári 2024 og í desember síðastliðnum var hlutfallið komið upp í 70% á svæðinu. Hlutfallið var þó nokkuð hærra (75-80%) á árunum 2013 til 2019, að frátöldu árinu 2017.

Í nágrenni höfuðborgarsvæðisins og annars staðar á landsbyggðinni selst yfirleitt hærra hlutfall íbúða undir ásettu verði samanborið við á höfuðborgarsvæðinu. Þar hefur þó ekki orðið skýr hækkun á hlutfallinu undanfarið ár líkt og á höfuðborgarsvæðinu.

Nýjar íbúðir seljast í auknum mæli undir auglýstu verði

Rúmlega helmingur þeirra nýju íbúða sem seldust á höfuðborgarsvæðinu í desember síðastliðnum seldust á verði sem var lægra en auglýst söluverð. Hlutfall nýrra íbúða sem seljast undir auglýstu söluverði á höfuðborgarsvæðinu hefur hækkað talsvert á allra síðustu mánuðum og hefur ekki mælst hærra á svæðinu síðan um mitt ár 2023. Á þeim tíma hafði hægt verulega á íbúðaverðshækkunum samhliða hækkandi vaxtastigi, áður en Grindavíkuráhrifin fóru að segja til sín.

Myndin hér að neðan sýnir þriggja mánaða hlaupandi meðaltal á hlutfalli íbúða sem seljast undir auglýstu söluverði. Samkvæmt henni fór hlutfallið fyrir nýjar íbúðir á höfuðborgarsvæðinu lægst niður í 25% um mitt ár 2024, en hækkaði svo á haustmánuðum sama árs. Á fyrstu þremur ársfjórðungum 2025 hélst hlutfallið stöðugt í kring um 35%, en hefur hækkað hratt á allra síðustu mánuðum.

Um þrjár af hverjum fjórum eldri íbúðum á höfuðborgarsvæðinu seldust undir auglýstu söluverði í desember síðastliðnum, en hlutfallið hefur leitað upp á við frá miðju ári 2024 þegar Grindavíkuráhrifin náðu hámarki. Hlutfallslega færri íbúðir seljast þó undir auglýstu söluverði nú samanborið við á árinu 2019.

Nýjar íbúðir seljast í auknum mæli undir auglýstu söluverði

Mánaðarskýrsla HMS fyrir febrúar 2026 er komin út, en hana má nálgast með því að smella á hnappinn hér fyrir neðan. Í skýrslunni kemur meðal annars fram að virkni á fasteignamarkaði hafi verið töluverð í fyrra  þegar þrettánda hver íbúð á landinu gekk kaupum og sölu. Á undanförnum mánuðum hefur hins vegar kólnað á markaðnum og á höfuðborgarsvæðinu hefur færst í aukana að íbúðir seljist undir auglýstu söluverði. Áfram hægir á verðhækkunum á leigumarkaði og samþykktum umsóknum um húsnæðisbætur hefur fjölgað talsvert undanfarið samhliða rýmkunum á skerðingarmörkum vegna tekna og eigna. 

Gogn_manadarskyrsla_februar26HMS.xlsx

Fleiri íbúðir seljast undir auglýstu söluverði

Fasteignamarkaðurinn sýnir áfram merki kólnunar, en samhliða minni íbúðaverðshækkunum og vaxandi framboði íbúða til sölu seljast hlutfallslega fleiri íbúðir á höfuðborgarsvæðinu undir auglýstu söluverði. Þetta er í samræmi við niðurstöður úr könnun HMS meðal fasteignasala, en þeir telja nær allir að verðþróun á markaðnum sé ýmist stöðug eða að verð fari lækkandi.  Vísitala íbúðaverðs hefur nú lækkað að raunvirði á ársgrundvelli undanfarið hálft ár.

Talsverð virkni var á fasteignamarkaði árið 2025 þegar tæplega 12 þúsund eignir gengu kaupum og sölu, eða um það bil þrettánda hver íbúð á landinu. Undanfarinn áratug hefur virkni verið hlutfallslega mest á Suðurnesjum, þar sem fólksfjölgun hefur verið kröftug og íbúðauppbygging mikil. Innan höfuðborgarsvæðisins hefur virknin verið hlutfallslega mest í Garðabæ og Hafnarfirði þar sem mikið hefur verið byggt á undanförnum árum.

Samþykktum umsóknum um húsnæðisbætur fjölgar með rýmri skerðingarmörkum

Á leigumarkaði heldur áfram að hægja á verðhækkunum en vísitala leiguverðs hefur lækkað tvo mánuði í röð. Á undanförnum 12 mánuðum hefur leiguverð lækkað lítillega að raunvirði.

Skerðingarmörk húsnæðisbóta vegna tekna og eigna hafa hækkað nokkrum sinnum á undanförnum árum sem hefur leitt til þess að fleiri heimili eiga rétt á húsnæðisbótum. Samhliða hefur samþykktum umsóknum um húsnæðisbætur fjölgað markvert á milli ára.

Lífeyrissjóðir umsvifameiri en bankar í fyrra

Lánamarkaðurinn hefur einkennst af miklum umsvifum lífeyrissjóða undanfarin misseri, en tæplega 75% hreinna nýrra íbúðalána til heimila á árinu 2025 voru tekin hjá þeim. Þetta er í fyrsta skiptið síðan árið 2019 sem hreinar nýjar lánveitingar banka til heimila eru minni en lífeyrissjóða.

Lántaka eykst í byggingariðnaði en minnkar annars staðar

Byggingamarkaðurinn sýnir jafnframt merki kólnunar, en starfsfólki í byggingarstarfsemi og mannvirkjagerð hefur fjölgað lítið sem ekkert á meðan atvinnulausum hefur fjölgað og lausum stöfum hefur fækkað. Hrein ný lántaka í byggingargeiranum jókst um 70% á milli ára á meðan hún dróst saman um 21% í öðrum atvinnugreinum. Útistandandi lán til byggingariðnaðarins hafa jafnframt aukist á síðustu mánuðum samhliða dræmri sölu nýrra íbúða sem getur leitt til skuldaaukningar vegna uppsöfnunar áfallinna vaxta.

Vísitala leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu lækkaði annan mánuðinn í röð

Á síðustu tólf mánuðum hefur vísitalan hækkað um 4,97 prósent

Þetta er í fyrsta skipti síðan maí 2023 sem tólf mánaða hækkun á vísitölu leiguverðs hefur verið undir verðbólgu

Vísitala leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu mældist 124,5 stig og lækkaði um 0,3 prósent á milli mánaða í janúar. Á síðastliðnum tólf mánuðum hefur vísitalan hækkað um 4,97 prósent á sama tíma og verðbólga mældist 5,2 prósent og vísitala íbúðaverðs hækkaði um 2,36 prósent. Leiguverð hefur því lækkað lítillega að raunvirði undanfarna tólf mánuði, um 0,18 prósent.

Á meðfylgjandi mynd má sjá mánaðarlega breytingu á vísitölu leiguverðs ásamt gildum hennar síðustu 12 mánuði.

Vísitala leiguverðs byggir á vegnu meðaltali leiguverðs á fermetra hjá hefðbundnum íbúðum í eigu einstaklinga og hagnaðardrifinna leigufélaga. Niðurstöður eru vegnar saman með veltu íbúða með sama herbergjafjölda á síðustu 12 mánuðum. Stuðst er við leigusamninga síðastliðinna tveggja mánaða við útreikning vísitölunnar, svo janúargildi hennar tekur mið af leigusamningum í janúar og desember.

Leiguverð lækkar að raunvirði í fyrsta skipti í tvö og hálft ár

Síðastliðna 12 mánuði hefur leiguverð lækkað um 0,18 prósent að raunvirði, en þetta er fyrsta skiptið sem 12 mánaða raunbreyting vísitölu leiguverðs mælist neikvæð síðan í maí 2023. Leiguverð hafði fram að þessu hækkað umfram verðlag á ársgrundvelli samfellt frá miðju ári 2023, líkt og sjá má á myndinni hér að neðan sem sýnir 12 mánaða raunverðshækkun vísitölu leiguverðs.

Mæla­­­borð fyr­­­ir vísi­­­töl­­­ur HMS

Mælaborð fyrir vísitölur HMS um íbúða- og leiguverð er aðgengilegt á vef HMS. Þar er hægt að nálgast þróun vísitölu leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu, auk þess er hægt að nálgast eldri og sameinaðar vísitölur leiguverðs. Mælaborðið má finna á https://hms.is/gogn-og-maelabord/visitolur

Vísitala leiguverðs lækkaði um 0,3 prósent í janúar 2026

Stýrihópur Burðar, samstarfsvettvangs fyrir mannvirkjarannsóknir og prófanir kom saman á vinnustofu þann 3. febrúar síðastliðinn. Markmiðið var að móta stefnu vettvangsins og búa til aðgerðaráætlun. 

Ráðgjafafyrirtækið RATA hélt utan um vinnuna en í stýrihópnum sitja fulltrúar frá HMS og ráðuneytum auk háskólasamfélagsins og fagfélaga. 

Vinnustofan gekk vel. Umræður voru líflegar og skoðanaskipti hrein og uppbyggileg. Ljóst er að mikil þörf er fyrir miðlægan vettvang sem stuðlar að rannsóknum varðandi mannvirkjagerð og auknu aðgengi að rannsóknarniðurstöðum.   

Meginmarkmið Burðar er að stuðla að betri byggingum öruggari mannvirkjum og sjálfbærari þróun með því að sameina þekkingu innviði og fjármögnun á einum öflugum vettvangi. 

Framtíðarsýnin er að vettvangurinn hafi festi sig í sessi með markvissri uppbyggingu og sameiginlegri sýn þar sem slagkraftur og sýnileiki rannsókna og prófana verður aukinn. Burði er ætlað að vera drifkraftur í því að tryggja meira fjármagn til rannsókna svo hægt sé að efla þróun og nýsköpun í mannvirkjagerð á Íslandi.

Stýrihópur Burðar mótar stefnu samstarfsvettvangsins

Önnur gömul frétt

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun