Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Alls hafa borist 20 umsóknir um stofnframlög það sem af er ári

Frumvarp um hækkun stofnframlaga ríkisins úr 18% í allt að 23% var nýlega samþykkt á Alþingi

Viðbótarframlag ríkis nær nú einnig til atvinnuhúsnæðis sem breytt er í íbúðarhúsnæði

Fyrri helmingur ársins hefur verið annasamur í almenna íbúðakerfinu. Fyrstu úthlutun stofnframlaga er lokið og umsóknir sem bárust í annarri úthlutun eru nú til yfirferðar hjá HMS. Samhliða hefur Alþingi samþykkt breytingar á lögum um almennar íbúðir sem fela í sér aukin stofnframlög og auka þannig stuðning við uppbyggingu almennra íbúða.

Í fyrstu úthlutun ársins var samþykkt að veita stofnframlög til 14 verkefna til byggingar og kaupa á alls 299 íbúðum. Heildarstofnvirði verkefnanna nam um 16 milljörðum króna og stofnframlag ríkis var um 3 milljarðar króna. Alls eru 7 stofnframlagshafar að baki verkefnanna sem dreifast niður á 13 sveitarfélög um allt land. Flestar íbúðirnar, alls 154, eru staðsettar utan höfuðborgarsvæðisins.

Önnur úthlutun ársins 2026 í yfirferð

Umsóknarfrestur í aðra úthlutun ársins rann út 26. júní. Alls bárust sex umsóknir um stofnframlög vegna 42 íbúða og nemur umsótt fjárhæð stofnframlaga ríkisins um 615 milljónum króna.

Þrjár umsóknir lúta að byggingu samtals 29 íbúða og þrjár að kaupum á samtals 13 íbúðum. Af þeim 42 íbúðum sem sótt er um stofnframlög fyrir eru 32 staðsettar á Norður- og Austurlandi en 10 á höfuðborgarsvæðinu.

HMS vinnur nú að yfirferð umsóknanna og metur meðal annars hvort verkefnin uppfylli skilyrði laga um almennar íbúðir, séu hagkvæm og svari þeirri húsnæðisþörf sem er til staðar á viðkomandi svæðum.

Alþingi samþykkir hækkun stofnframlags

Alþingi samþykkti í júní breytingar á lögum um almennar íbúðir sem eru hluti af aðgerðarpakka ríkisstjórnarinnar í húsnæðismálum. Með breytingunum hækkar stofnframlag ríkisins úr 18% í allt að 23%. Viðbótarframlag til íbúðarhúsnæðis á vegum sveitarfélaga og húsnæðis fyrir námsmenn og öryrkja hækkar jafnframt úr 4% í 5%. Þá nær heimild til viðbótarframlags nú einnig til atvinnuhúsnæðis sem breytt er í íbúðarhúsnæði.

Stofnframlög styðja við uppbyggingu hagkvæmra leiguíbúða

Stofnframlög eru fjárframlög frá ríki og sveitarfélögum sem stuðla að uppbyggingu hagkvæmra leiguíbúða fyrir tekju- og eignalægri heimili og aðra hópa sem eiga erfitt með að tryggja sér húsnæði á almennum markaði. Með stofnframlögum lækkar stofnkostnaður verkefna sem skilar sér í lægri leigu og auknu framboði á húsnæði á viðráðanlegum kjörum.

Nýsamþykktar breytingar á lögum um almennar íbúðir fela í sér aukinn stuðning við slíka uppbyggingu og er þeim ætlað að bæta rekstrargrundvöll verkefna og stuðla að frekari fjölgun almennra íbúða um land allt.

Stefnt er að því að opna fyrir þriðju úthlutun stofnframlaga í október 2026.

Stofnframlög á öðrum ársfjórðungi 2026

58 af 62 sveitarfélögum skiluðu inn húsnæðisáætlun fyrir árið 2026

Innsendar áætlanir ná til rúmlega 98 prósent landsmanna

Miðspá húsnæðisáætlana gerir ráð fyrir að íbúum muni fjölga um 8 þúsund í ár og að byggja þurfi 3.600 nýjar íbúðir

Vinna við húsnæðisáætlanir sveitarfélaga fyrir árið 2026 er nú á lokametrunum. Frestur til að skila inn áætlun er liðinn og bárust áætlanir frá 58 af 62 sveitarfélögum. Þegar allar innsendar áætlanir hafa hlotið endanlega afgreiðslu sveitarstjórna munu þær ná til rúmlega 98 prósent landsmanna. Samkvæmt húsnæðisáætlunum gera sveitarfélögin ráð fyrir að íbúum muni fjölga um 8 þúsund og að byggja þurfi 3.600 nýjar íbúðir í ár.

Lokað hefur verið fyrir skil húsnæðisáætlana

Frestur til að skila húsnæðisáætlun til HMS fyrir árið 2026 er liðinn. Alls bárust áætlanir frá 58 sveitarfélögum en fjórar þeirra bíða enn formlegrar samþykktar sveitarstjórna. Kópavogsbær, Hafnarfjarðarkaupstaður, Fljótdalshreppur og Árneshreppur eru á meðal þeirra en stefnt er að því að samþykkja áætlanirnar á fundum sveitarstjórnanna síðar í mánuðinum. Þegar það hefur verið gert munu gildar húsnæðisáætlanir ná til rúmlega 98 prósent landsmanna. *

Þrjú sveitarfélög skiluðu ekki húsnæðisáætlun fyrir árið 2026, þar á meðal  Ísafjarðarbær, Mýrdalshreppur og Reykhólahreppur. Grindavíkurbær skilaði ekki áætlun vegna óvissu í kjölfar jarðhræringa og eldgosa á Reykjanesskaga. *

Gera ráð fyrir að íbúum fjölgi um 8 þúsund og að byggja þurfi 3.600 nýjar íbúðir

Þau sveitarfélög sem skiluðu inn húsnæðisáætlun fyrir árið 2026 gera ráð fyrir að íbúum muni fjölga um rétt rúmlega 8 þúsund manns í ár, eða um 2,2 prósent samkvæmt miðspá. Til þess að mæta þeirri fólksfjölgun gera sveitarfélögin ráð fyrir að byggja þurfi um 3.600 íbúðir. Á myndinni hér að neðan má sjá áætlaða íbúðaþörf sveitarfélaganna fram til ársins 2035.

Það sem af er ári hafa tæplega 1.500 íbúðir orðið fullbúnar, sem samsvarar tæplega 42 prósent af áætlaðri þörf ársins. Samkvæmt upplýsingum um lögheimilisskráningar frá Þjóðskrá hefur íbúum sveitarfélaganna hins vegar einungis fjölgað um rúmlega 2 þúsund, eða um 0,5 prósent, á tímabilinu frá 1. janúar til 1. júní 2026.

Upplýsingar frá Hagstofu um mannfjölda í lok annars ársfjórðungs hafa ekki verið birtar. Þegar þær liggja fyrir mun HMS birta samantekt um hvernig gengið hefur að mæta markmiðum húsnæðisáætlana sveitarfélaganna á fyrri helmingi ársins.

Húsnæðisáætlanir varpa ljósi á stöðu húsnæðismála

Húsnæðisáætlanir eiga að gefa heildstæða mynd af stöðu húsnæðismála í hverju sveitarfélagi. Í þeim er að finna greiningu á eftirspurn og framboði ólíkra húsnæðistegunda, mat á framtíðarþörf íbúðarhúsnæðis og umfjöllun um hvernig sveitarfélög hyggjast mæta húsnæðisþörf heimila til skemmri og lengri tíma. Markmið áætlananna er að styðja við markvissa uppbyggingu og auka húsnæðisöryggi.

Á vef HMS má nálgast mælaborð húsnæðisáætlana. Þar er bæði að finna samantekt á öllum innsendum húsnæðisáætlunum og nánari upplýsingar um húsnæðisáætlun hvers sveitarfélags fyrir sig.

* Uppfært 7. júlí 2026: Fljótdalshreppur hafði skilað inn húsnæðisáætlun fyrir lokun skilakerfis HMS. Tölur og upptalning sveitarfélaga hafa verið leiðréttar í samræmi við það.

Innsendar húsnæðisáætlanir ná til 98 prósent landsmanna

HMS tekur við umsóknum um byggingarleyfi fyrir sjókvíar utan netlaga frá 6. júlí 2026

Sótt er um í nýju umsóknarviðmóti á byggingarleyfi.hms.is

Byggingarfulltrúar sveitarfélaga veita leyfi fyrir sjókvíum innan netlaga

Samkvæmt a. lið 3. mgr. 9. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki veitir HMS byggingarleyfi fyrir mannvirki á hafi utan sveitarfélagamarka. Frá og með 6. júlí 2026 mun HMS taka á móti byggingarleyfisumsóknum fyrir sjókvíar í gegnum nýtt umsóknarviðmót byggingarleyfa, á slóðinni http://byggingarleyfi.hms.is. Leiðbeiningar með umsóknarviðmótinu og nánari upplýsingar um byggingarleyfi er að finna á vef HMS. 

Vakin er athygli á því að ef sótt er um byggingarleyfi fyrir sjókvíar sem staðsettar yrðu fyrir innan mörk sveitarfélaga, þ.e. innan netlaga, er byggingarfulltrúi viðkomandi sveitarfélags leyfisveitandi, sbr. 2. mgr. 9. gr. laga um mannvirki.

Byggingarleyfi fyrir sjókvíar utan netlaga

Eftirspurn eftir hlutdeildarlánum var umfram það fjármagn sem var til úthlutunar í öllum úthlutunum annars ársfjórðungs

Veitt voru 99 lánsvilyrði fyrir um einn og hálfan milljarð króna

HMS hefur það sem af er árinu samþykkt yfir 700 nýjar íbúðir sem uppfylla skilyrði til að vera keyptar með hlutdeildarláni

Eftirspurn eftir hlutdeildarlánum var áfram mikil á öðrum ársfjórðungi og var umfram það fjármagn sem var til úthlutunar. Í hverri úthlutun á tímabilinu þurfti því að draga umsóknir út af handahófi úr hópi umsókna sem uppfylltu öll skilyrði, í samræmi við forgangsreglur úthlutunar.

Þróunin endurspeglar mikilvægi hlutdeildarlána sem úrræðis fyrir tekjulægri fyrstu kaupendur á húsnæðismarkaði. Alls voru 229 umsóknir til yfirferðar á öðrum ársfjórðungi og reyndust 164 þeirra uppfylla öll skilyrði. Á tímabilinu voru 99 umsóknir samþykktar og nam heildarfjárhæð veittra lánsvilyrða um einum og hálfum milljarði króna.

Flest lánsvilyrði veitt til kaupa á íbúðum á höfuðborgarsvæðinu

Flest lánsvilyrði á öðrum ársfjórðungi voru veitt vegna íbúðarkaupa á höfuðborgarsvæðinu, eða 61 af 99 veittum vilyrðum. Heildarfjárhæð lánsvilyrða á höfuðborgarsvæðinu nam tæplega 986 milljónum króna, eða um tveimur þriðju af heildarfjárhæð veittra lánsvilyrða.

Utan höfuðborgarsvæðisins voru veitt 38 lánsvilyrði fyrir um 494 milljónir króna. Flest þeirra voru á Suðurlandi, þar sem 14 lánsvilyrði voru veitt, og á Suðurnesjum, þar sem 12 lánsvilyrði voru veitt. Þá voru sjö lánsvilyrði veitt vegna íbúðarkaupa á Vesturlandi, þrjú á Norðurlandi eystra, eitt á Austurlandi og eitt á Norðurlandi vestra.

Í töflunni hér að neðan má sjá fjölda og fjárhæð veittra hlutdeildarlána eftir landshlutum á öðrum ársfjórðungi.

Rúmlega 700 nýjar íbúðir hafa verið samþykktar á árinu

Hlutdeildarlán eru einungis veitt til kaupa á nýjum íbúðum sem hafa verið samþykktar af HMS. Það sem af er ári hafa 706 íbúðir víða um land verið samþykktar af HMS , en til samanburðar þá voru 476 íbúðir samþykktar allt árið í fyrra.

Í upphafi árs voru hámarksverð íbúða sem falla undir hlutdeildarlán hækkuð og verðflokkum fjölgað úr þremur í fjóra. Breytingarnar höfðu það að markmiði að fjölga íbúðum í úrræðinu á landinu öllu.

Heildarfjöldi samþykktra íbúða á árinu eftir landshlutum má sjá hér að neðan:

Umsóknarfrestur er til 13. júlí og til úthlutunar verða að lágmarki 458 milljónir króna.

Hlutdeildarlán á öðrum ársfjórðungi

Önnur gömul frétt

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun