Mánaðarskýrsla HMS fyrir júlí 2026 er komin út, en hana má nálgast með því að smella á hnappinn hér fyrir neðan. Í skýrslunni kemur meðal annars fram að leigumarkaðurinn hafi stækkað lítillega undanfarið samkvæmt nýrri búsetumælingu og að á byggingarmarkaði megi greina ýmis merki um hóflegan samdrátt.

Hlut­deild ódýrra íbúða af seld­um íbúð­um hef­ur far­ið vax­andi á höf­uð­borg­ar­svæð­inu

Fasteignamarkaðurinn er áfram rólegur, kaupsamningar í maí voru færri en undanfarin ár og framboð íbúða til sölu hélt áfram að aukast á milli mánaða.

Tæplega sjö mánuði tæki að selja allt núverandi framboð af íbúðum á sölu á höfuðborgarsvæðinu ef miðað er við virkni síðustu þriggja mánaða og hefur sá tími lengst töluvert það sem af er ári. Fasteignasalar telja þó að jafnaði fleiri skoða eignir í fyrstu viku sölutíma í byrjun júlí samanborið við í byrjun júní.

Kaup á íbúðarhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu hafa beinst í auknum mæli að ódýrari íbúðum á undanförnum fimm árum, samhliða versnandi íbúðalánakjörum og hertum lánþegaskilyrðum.

Hlut­fall ein­stak­linga á leigu­mark­aði hækk­ar lít­il­lega

Leigumarkaðurinn hefur stækkað lítillega undanfarið samkvæmt nýrri búsetumælingu HMS, en hlutfall einstaklinga á leigumarkaði mældist 29% í vor samanborið við 28% síðastliðið haust. Niðurstöðurnar benda jafnframt til þess að ungmennum í foreldrahúsum fækki og að ungmennum á leigumarkaði fjölgi.

Flest gögn benda til þess að hlutfall ungs fólks í foreldrahúsum hér á landi hafi að jafnaði verið á pari við það sem þekkist að meðaltali í löndum innan Evrópusambandsins. Hlutfallið hefur þó verið talsvert hærra hér á landi en á hinum Norðurlöndunum þar sem það mælist að jafnaði lægst í alþjóðlegum samanburði.

Auk­in ásókn í fasta íbúða­lána­vexti

Lánamarkaðurinn einkennist áfram af óverðtryggðri íbúðalántöku heimilanna hjá bönkunum en verðtryggðri lántöku hjá lífeyrissjóðunum. Undanfarin misseri hafa heimilin valið að festa vexti á íbúðalánum sínum í auknum mæli, en í apríl voru nær 95% allra nýrra fasteignalána á föstum vöxtum.

Skert framboð verðtryggðra lána á breytilegum vöxtum í kjölfar vaxtadómanna hefur þar óneitanlega áhrif, en væntingar heimilanna til áframhaldandi verðbólgu og stýrivaxtahækkanir á fyrri hluta ársins valda þar líklega mestu.

Marg­vís­leg merki um hóf­leg­an sam­drátt í bygg­ing­ar­iðn­aði

Byggingarmarkaðurinn er farinn að sýna merki hóflegs samdráttar með færri nýskráningum fyrirtækja, fleiri gjaldþrotum og auknu atvinnuleysi. Áætla má að atvinnuleysi í byggingarstarfsemi og mannvirkjagerð sé um 6% á meðan það mælist um 4% í hagkerfinu í heild.

Atvinnuleysi í byggingariðnaði hefur aukist hraðar en annars staðar í hagkerfinu á undanförnum árum en er þó ekki nálægt því að vera jafn mikið og það var á tímum heimsfaraldursins á árunum 2020 til 2021 eða í kjölfar fjármálahrunsins árin 2009 til 2012.