Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

HMS hefur endurvakið útgáfu á Rb-blöðunum, sem eru tækni- og leiðbeiningablöð um mannvirkjagerð. Viðfangsefni Rb-blaðanna hafa verið fjölbreytt í gegnum tíðina. Í tengslum við útgáfu nýrra blaða endurútgefur HMS, í lok hvers mánaðar, eldri blöð sem fjalla um málefni líðandi stundar.

Rb-blað mánaðarins fjallar um frágang votrýma.

Rb-blaðið Frágangur votrýma var gefið út í desember 2016 af Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Höfundur blaðsins er Jón Sigurjónsson.

Blaðið fjallar um frágang votrýma, val á þéttilögum og efnum og hvernig draga má úr vatnstjóni vegna leka frá lögnum. Fjallað er um algengustu orsakir vatnstjóna og helstu tjónastaði. Þá er sett fram markmiðssetning fyrir röralagir, gólfniðurföll og fleiri þætti við frágang votrýma til að draga út tíðni vatnstjóna.

Einnig er stuttlega fjallað um innivist votrýma og frágang veggja og gólfa, svo sem timburinnveggja, útveggja og gólfefna.

Votrými eru mikilvæg en valda oft vandræðum og skemmdum. Í votrýmum er notað meira en helmingur af vatni hússins.

Góður frágangur votrýma byggir á samráði og samvinnu margra iðngreina, svo sem trésmiða, múrara, pípulagningamanna, dúklagningarmanna og rafvirkja. Því er mikilvægt að skipuleggja verkið vel frá upphafi og vanda til verka.

Rb-blað marsmánaðar: Frágangur Votrýma

Mánaðarskýrsla HMS fyrir mars 2026 er komin út, en hana má nálgast með því að smella á hnappinn hér fyrir neðan. Í skýrslunni kemur meðal annars fram að fasteignamarkaðurinn er rólegur um þessar mundir, en lítill verðþrýstingur hefur mælst á markaðnum undanfarna mánuði. Á byggingarmarkaði hafa færri nýjar íbúðir orðið fullbúnar á fyrstu tveimur mánuðum þessa árs samanborið við fyrri ár.

Gogn_manadarskyrsla_mars26HMS.xlsx

Framboð á íbúðamarkaði hefur aukist mikið frá áramótum

Fasteignamarkaðurinn er rólegur um þessar mundir, en lítill verðþrýstingur hefur mælst á markaðnum undanfarna mánuði. Eftir miklar íbúðaverðshækkanir undanfarin ár á sér nú stað aðlögun í gegnum raunverðslækkanir, þar sem íbúðaverð hefur hækkað minna en almennt verðlag síðan í fyrrasumar.

Fasteignasalar telja í auknum mæli að markaðnum megi lýsa sem miklum kaupendamarkaði og að algengara sé að verð sé lækkað í söluferli. Viðhorf fasteignasala er í samræmi við talsverða fjölgun íbúða til sölu frá áramótum og að íbúðir seljist sjaldnar yfir auglýstu söluverði.

Helmingur allra gildra leigusamninga varða íbúðir í Reykjavík

Á leigumarkaði hefur einnig dregið úr verðþrýstingi undanfarin misseri þar sem hægt hefur á leiguverðshækkunum á ársgrundvelli og leiguverð hefur staðið í stað að raunvirði undanfarna tólf mánuði. Hlutfallslega margir gildir leigusamningar í leiguskrá HMS varða nýlegar íbúðir sem byggðar hafa verið á árunum 2021 til 2025. Kröftug uppbygging íbúðarhúsnæðis á tímabilinu hefur þar áhrif, auk þess sem veiting stofnframlaga til uppbyggingar leiguíbúða og dræm sala nýrra íbúða hafa einnig sitt að segja.

Hlutfall óverðtryggðra útlána lækkar hægar

Á lánamarkaði hefur raunvirði útistandandi íbúðalána heimila nánast staðið í stað í fjögur ár. Samsetning lánanna hefur þó tekið töluverðum breytingum á tímabilinu, einkum vegna endurfjármögnunar óverðtryggðra lána með verðtryggðum lánum á tímabili hárra vaxta. Með lækkandi lánavöxtum hefur hins vegar hægt á þessari þróun á síðustu mánuðum, en hrein ný óverðtryggð útlán námu 2,5 milljörðum króna í janúar.

Færri íbúðir fullbúnar á fyrstu tveimur mánuðum ársins samanborið við í fyrra

Á byggingarmarkaði hafa færri nýjar íbúðir orðið fullbúnar á fyrstu tveimur mánuðum þessa árs samanborið við fyrri ár. Það þarf þó ekki að endurspegla hvernig íbúðauppbygging á árinu mun þróast þegar upp er staðið en vísbendingar eru um að byggingaraðilar seinki verklokum vegna mikils framboðs af nýjum óseldum íbúðum á markaði.

Margt bendir til þess að umsvif í byggingarstarfsemi og mannvirkjagerð séu enn töluverð, en vinnustundum í greininni fjölgaði á milli áranna 2024 og 2025 ásamt því að velta í byggingariðnaði jókst jafnframt talsvert undir lok síðasta árs. Enn fremur eru nýskráningar fyrirtækja í greininni fleiri en gjaldþrot.

Ný talning HMS á íbúðum í byggingu verður kynnt á þriðjudaginn í næstu viku á opnum fundi.

HMS birtir skýrslu þar sem eldsvoðinn á Stuðlum í október 2024 er rannsakaður

Rannsóknin leiddi í ljós alvarlega annmarka á brunavörnum sem höfðu veruleg áhrif á öryggi og mannslíf

Í skýrslunni leggur HMS fram fjórar úrbótatillögur tengdum fræðslu, eftirliti með brunavörnum og endurskoðun regluverks

Rannsókn HMS á eldsvoðanum sem varð á meðferðarheimilinu Stuðlum að Fossaleyni 17, þann 19. október 2024, leiddi í ljós alvarlega annmarka á brunavörnum, virkni þeirra og eftirliti, sem höfðu veruleg áhrif á öryggi og mannslíf.

Eldsvoðinn á Stuðlum varpar ljósi á veikleika í því kerfi sem ætlað er að tryggja brunavarnir í mannvirkjum þar sem vistaðir eru viðkvæmir einstaklingar sem ekki eru færir um að koma sér sjálfir út eða á öruggt svæði við eldsvoða. Í þannig mannvirkjum eru gerðar auknar kröfur til brunavarna, virkni þeirra og reglubundins eftirlits.

Brunavarnir, virkni þeirra og eftirlit var ekki í samræmi við kröfur

Rannsókn HMS sýndi að brunavarnir mannvirkisins, virkni þeirra og eftirlit með þeim var ekki í samræmi við brunahönnun og þær lögbundnu kröfur sem gerðar eru til brunavarna og mannvirkjagerðar. Samkvæmt lögum ber eigandi og eftir atvikum forráðamaður mannvirkis ábyrgð á því að brunavarnir séu virkar og að reglubundið eftirlit sé viðhaft.

Á árunum fyrir eldsvoðann voru ítrekað gerðar kröfur um úrbætur á brunavörnum gagnvart Ríkiseignum, sem eiganda mannvirkisins. Kröfur um úrbætur voru bæði gerðar í kjölfar hefðbundins eldvarnareftirlits Slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins og við framkvæmd öryggis- og lokaúttekta byggingarfulltrúa Reykjavíkurborgar. Þrátt fyrir það voru nauðsynlegar úrbætur ekki gerðar.

HMS telur ljóst að draga verði lærdóm af eldsvoðanum á Stuðlum. Á grundvelli niðurstaðna rannsóknarinnar leggur HMS fram fjórar úrbótatillögur, sem skiptast í fjórtán aðgerðir í þeim tilgangi að knýja fram úrbætur til að tryggja öryggi og vernda mannslíf.

Tillaga 1 snýr að því að eigendur og forráðamenn mannvirkja taki ábyrgð á eigin brunavörnum. Tillagan felur í sér að ráðist verði í skipulagt fræðsluátak og að gerðar verði leiðbeiningar til að auka skilning á ábyrgð eigenda og forráðamanna á brunavörnum. Samhliða verði farið í sérstakt eftirlitsátak með mannvirkjum þar sem einstaklingar eru ekki færir um að koma sér út sjálfir.

Tillaga 2 snýr að því að byggingarfulltrúar komi í veg fyrir að mannvirki verði tekin í notkun án útgefins öryggis- og lokaúttektarvottorðs. Tillagan felur í sér aukna fræðslu og eftirfylgni með starfi byggingarfulltrúa varðandi ábyrgð þeirra og lagalegar skyldur við framkvæmd öryggis- og lokaúttekta. Sömuleiðis yrði eftirfylgni aukin með því að öryggis- og lokaúttektum ásamt tilheyrandi vottorðum sé skilað í mannvirkjaskrá og að slökkviliðum sé tryggður aðgangur að gögnunum.

Tillaga 3 snýr að mannvirkjaskrá HMS verði nýtt til að tryggja sameiginlegt aðgengi eftirlitsaðila að hönnunargögnum mannvirkja. Tryggja þarf að brunavarnir séu í samræmi við brunahönnun, að viðhaft sé reglubundið eftirlit með virkni þeirra og að unnið sé eftir rýmingaráætlun.

Tillaga 4 snýr að því að styrkja framkvæmd eldvarnaeftirlits slökkviliða með aukinni fræðslu, leiðbeiningum og breytingu á regluverki með hliðsjón af áhættumiðuðu eftirliti og breyttu byggingareftirliti.

Lesa má skýrsluna í heild sinni með því að smella á hnappinn hér að neðan.

HMS leggur til úrbætur á brunavörnum í kjölfar eldsvoða á Stuðlum

Vísitala leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu hækkaði á milli mánaða eftir að hafa lækkað tvo mánuði í röð

Á síðustu tólf mánuðum hefur vísitalan hækkað um 5,18%

Leiguverð hefur hækkað minna en verðbólga annan mánuðinn í röð

Vísitala leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu mældist 126,0 stig í febrúar og hækkaði um 1,2% á milli mánaða eftir að hafa lækkað tvo mánuði í röð. Gildi vísitölunnar er þó enn lægra en það var í október og nóvember á síðasta ári þegar hún mældist 126,4 og 126,7 stig.

Á síðastliðnum 12 mánuðum hefur vísitalan hækkað um 5,18% á sama tíma og verðbólga mældist 5,2% og vísitala íbúðaverðs hækkaði um 2,35%. Leiguverð hefur því lækkað lítillega að raunvirði undanfarna 12 mánuði, eða um 0,02%.

Á meðfylgjandi mynd má sjá mánaðarlega breytingu á vísitölu leiguverðs ásamt gildum hennar síðustu 12 mánuði.

Vísitala leiguverðs byggir á vegnu meðaltali leiguverðs á fermetra hjá hefðbundnum íbúðum í eigu einstaklinga og hagnaðardrifinna leigufélaga. Niðurstöður eru vegnar saman með veltu íbúða með sama herbergjafjölda á síðustu 12 mánuðum. Stuðst er við leigusamninga síðastliðinna tveggja mánaða við útreikning vísitölunnar, svo febrúargildi hennar tekur mið af leigusamningum í febrúar og janúar.

Á síðustu mánuðum hefur verðþrýstingur minnkað á leigumarkaði. Tólf mánaða hækkun vísitölu leiguverðs hefur verið í kringum 5%, en til samanburðar nam 12 mánaða breyting hennar í kringum 12% frá miðju ári 2023 fram í ársbyrjun 2025. Um mitt ár 2025 fór að hægja á hækkun leiguverðs, sem bendir til þess að verðþrýstingur hafi minnkað á leigumarkaði. Á myndinni hér að neðan má sjá 12 mánaða breytingu vísitölu leiguverðs frá janúar 2020.

Mæla­­­borð fyr­­­ir vísi­­­töl­­­ur HMS

Mælaborð fyrir vísitölur HMS um íbúða- og leiguverð er aðgengilegt á vef HMS. Þar er hægt að nálgast þróun vísitölu leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu, auk þess er hægt að nálgast eldri og sameinaðar vísitölur leiguverðs. Mælaborðið má finna á https://hms.is/gogn-og-maelabord/visitolur

Vísitala leiguverðs hækkaði um 1,2 prósent í febrúar 2026

HMS birtir spurningu mánaðarins á byggingarreglugerd.is. Með spurningu mánaðarins er leitast við að svara algengum spurningum sem sérfræðingum HMS á sviði starfsumhverfis mannvirkjagerðar berast í gegnum netfangið byggingarreglugerd@hms.is. 

Spurning mánaðarins í mars fjallar um hugtakið „almenningur“ í byggingarreglugerð. 

Hvernig ber að túlka hugtakið „almenningur“ í byggingarreglugerð

Hvernig ber að túlka hugtakið „almenningur“ í byggingarreglugerð

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Spurning mánaðarins

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Rb-blað marsmánaðar: Frágangur Votrýma

Mánaðarskýrsla HMS mars 2026

HMS leggur til úrbætur á brunavörnum í kjölfar eldsvoða á Stuðlum

Vísitala leiguverðs hækkaði um 1,2 prósent í febrúar 2026

Fleiri fréttir

Rb-blað marsmánaðar: Frágangur Votrýma

Mánaðarskýrsla HMS mars 2026

HMS leggur til úrbætur á brunavörnum í kjölfar eldsvoða á Stuðlum

Vísitala leiguverðs hækkaði um 1,2 prósent í febrúar 2026