Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Mánaðarskýrsla HMS fyrir júlí 2026 er komin út, en hana má nálgast með því að smella á hnappinn hér fyrir neðan. Í skýrslunni kemur meðal annars fram að leigumarkaðurinn hafi stækkað lítillega undanfarið samkvæmt nýrri búsetumælingu og að á byggingarmarkaði megi greina ýmis merki um hóflegan samdrátt.

Gogn_manadarskyrsla_juli26HMS.xlsx

Hlutdeild ódýrra íbúða af seldum íbúðum hefur farið vaxandi á höfuðborgarsvæðinu

Fasteignamarkaðurinn er áfram rólegur, kaupsamningar í maí voru færri en undanfarin ár og framboð íbúða til sölu hélt áfram að aukast á milli mánaða.

Tæplega sjö mánuði tæki að selja allt núverandi framboð af íbúðum á sölu á höfuðborgarsvæðinu ef miðað er við virkni síðustu þriggja mánaða og hefur sá tími lengst töluvert það sem af er ári. Fasteignasalar telja þó að jafnaði fleiri skoða eignir í fyrstu viku sölutíma í byrjun júlí samanborið við í byrjun júní.

Kaup á íbúðarhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu hafa beinst í auknum mæli að ódýrari íbúðum á undanförnum fimm árum, samhliða versnandi íbúðalánakjörum og hertum lánþegaskilyrðum.

Hlutfall einstaklinga á leigumarkaði hækkar lítillega

Leigumarkaðurinn hefur stækkað lítillega undanfarið samkvæmt nýrri búsetumælingu HMS, en hlutfall einstaklinga á leigumarkaði mældist 29% í vor samanborið við 28% síðastliðið haust. Niðurstöðurnar benda jafnframt til þess að ungmennum í foreldrahúsum fækki og að ungmennum á leigumarkaði fjölgi.

Flest gögn benda til þess að hlutfall ungs fólks í foreldrahúsum hér á landi hafi að jafnaði verið á pari við það sem þekkist að meðaltali í löndum innan Evrópusambandsins. Hlutfallið hefur þó verið talsvert hærra hér á landi en á hinum Norðurlöndunum þar sem það mælist að jafnaði lægst í alþjóðlegum samanburði.

Aukin ásókn í fasta íbúðalánavexti

Lánamarkaðurinn einkennist áfram af óverðtryggðri íbúðalántöku heimilanna hjá bönkunum en verðtryggðri lántöku hjá lífeyrissjóðunum. Undanfarin misseri hafa heimilin valið að festa vexti á íbúðalánum sínum í auknum mæli, en í apríl voru nær 95% allra nýrra fasteignalána á föstum vöxtum.

Skert framboð verðtryggðra lána á breytilegum vöxtum í kjölfar vaxtadómanna hefur þar óneitanlega áhrif, en væntingar heimilanna til áframhaldandi verðbólgu og stýrivaxtahækkanir á fyrri hluta ársins valda þar líklega mestu.

Margvísleg merki um hóflegan samdrátt í byggingariðnaði

Byggingarmarkaðurinn er farinn að sýna merki hóflegs samdráttar með færri nýskráningum fyrirtækja, fleiri gjaldþrotum og auknu atvinnuleysi. Áætla má að atvinnuleysi í byggingarstarfsemi og mannvirkjagerð sé um 6% á meðan það mælist um 4% í hagkerfinu í heild.

Atvinnuleysi í byggingariðnaði hefur aukist hraðar en annars staðar í hagkerfinu á undanförnum árum en er þó ekki nálægt því að vera jafn mikið og það var á tímum heimsfaraldursins á árunum 2020 til 2021 eða í kjölfar fjármálahrunsins árin 2009 til 2012.

Leiguverð á höfuðborgarsvæðinu hækkaði um 0,39 prósent á milli mánaða annan mánuðinn í röð

Vísitala leiguverðs hefur hækkað um 5,7 prósent á milli ára og er sú hækkun umfram verðbólgu

Leiguverð er enn lágt miðað við kaupverð í sögulegu samhengi

Vísitala leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu mældist 129,8 stig í júní og hækkaði því um 0,39% á milli mánaða líkt og í maí. Þar sem vísitalan lækkaði um 0,40% á milli mánaða í júní í fyrra hækkar árstaktur vísitölunnar frá fyrri mánuði. Hann mældist 4,87% í maí en mælist nú 5,70% á sama tíma og íbúðaverð hækkaði um 1,80% og verðbólga mældist 5,2%.

Hægt er að nálgast mælaborð fyrir vísitölur HMS með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Á meðfylgjandi mynd má sjá mánaðarlega breytingu á vísitölu leiguverðs ásamt gildum hennar síðustu 12 mánuði.

Vísitala leiguverðs byggir á vegnu meðaltali leiguverðs á fermetra hjá hefðbundnum íbúðum á höfuðborgarsvæðinu í eigu einstaklinga og hagnaðardrifinna leigufélaga. Niðurstöður eru vegnar saman með veltu íbúða með sama herbergjafjölda á síðustu 12 mánuðum. Stuðst er við leigusamninga síðastliðinna tveggja mánaða við útreikning vísitölunnar, svo júnígildi hennar tekur mið af leigusamningum í maí og júní.

Leiguverð sem hlutfall af kaupverði heldur áfram að hækka

Vísitala leiguverðs hefur hækkað talsvert umfram vísitölu íbúðaverðs undanfarin ár líkt og sjá má á myndinni hér að neðan sem sýnir vísitölu leiguverðs sem hlutfall af vísitölu íbúðaverðs. Hlutfallið hefur farið hækkandi frá miðju ári 2022 eftir að hafa lækkað mikið frá byrjun árs 2020 þegar íbúðaverð hækkaði hratt í kjölfar skarpra vaxtalækkana.

Af myndinni hér að ofan má þó lesa að hlutfallið er enn lágt í sögulegu samhengi. Hlutfallið var nokkuð hærra áður en heimsfaraldurinn skall á og enn hærra á árunum þar á undan.

Vísitala leiguverðs hækkaði um 0,39 prósent á milli mánaða í júní 2026

Rb-blað mánaðarins snýr að hönnun og framkvæmd þrepa og gönguleiða í görðum

Tröppur og þrep gegna lykilhlutverki í að skapa góða og öruggar gönguleiðir

Fjallað er um efnisval, stærðir og hlutföll fyrir þrep utandyra í Rb-blaðinu

Í rúma hálfa öld hafa Rb-tækniblöðin miðlað þekkingu og leiðbeiningum um mannvirkjagerð og byggingartækni. Samhliða vinnu HMS við gerð nýrra Rb-tækniblaða er einnig tilefni til að rifja upp eldri blöð sem enn hafa mikið notagildi og eiga erindi við viðfangsefni samtímans.

Að þessu sinni er vakin athygli á Rb-blaðinu Þrep í görðum, nr. RB(38).003. sem gefið var út árið 1997. Hægt er að lesa blaðið með því að smella á hnappinn hér að neðan.

38.003 Threp_i_gordum.pdf

Yfir sumarmánuðina beinist athygli margra að framkvæmdum utanhúss og þar eru lóðir bygginga engin undantekning. Góðar og öruggar gönguleiðir eru mikilvægar í nærumhverfi okkar og þar gegna tröppur og þrep lykilhlutverki. Þau þurfa að vera örugg og þægileg í notkun svo draga megi úr fallhættu og auðvelda umferð um mishæðótt landslag.

Í Rb-blaði mánaðarins er fjallað um hönnun og framkvæmd þrepa og gönguleiða í görðum, með áherslu á öryggi, notagildi og endingargott efnisval. Þrátt fyrir aldur sinn eiga leiðbeiningarnar enn fullt erindi við þá sem hanna, lagfæra útisvæði og nýtast einnig almennum húseigendum í vinnu sinni í garðinum. 

Í blaðinu er farið yfir val á efnum, meðal annars náttúrusteini, steinsteypu og timbri, auk þess sem fjallað er um stærðir og hlutföll sem stuðla að þægilegri og öruggri umferð. Einnig eru sýnd dæmi um framkvæmd þrepa, þar á meðal undirstöður, frostvarnir og mismunandi útfærslur með hellum, steypu og timbri.

Markmiðið er að stuðla að öruggum, endingargóðum og vel útfærðum lausnum sem falla vel að umhverfinu og standast þær kröfur sem íslenskar aðstæður gera til mannvirkja utanhúss.

Rb-blað júlímánaðar: Þrep í görðum

Íbúðaverð hækkaði lítillega á milli mánaða í júní eftir að hafa lækkað í maí og staðið í stað í apríl

Hækkun vísitölunnar er drifin áfram af sérbýlisíbúðum um land allt

Íbúðaverð hefur lækkað að raunvirði á ársgrundvelli í ellefu mánuði

Vísitala íbúðaverðs mældist 113,4 stig í júní og hækkaði um 0,09% á milli mánaða eftir að hafa lækkað um 0,44% á milli mánaða í maí og staðið í stað í apríl. Undanfarna tólf mánuði hefur vísitalan hækkað um 1,80 prósent á sama tíma og verðbólga mældist 5,2 prósent. Á myndinni hér að neðan má sjá vísitölu íbúðaverðs og mánaðarbreytingu hennar síðustu mánuði.

Verðþróun í júní var ólík eftir landssvæðum og tegundum íbúða líkt og sjá má í töflunni hér fyrir neðan. Íbúðaverð á höfuðborgarsvæðinu lækkaði til að mynda um 0,09% á milli mánaða á meðan það hækkaði um 0,43% á landsbyggðinni. Þá hækkaði verð á sérbýlisíbúðum um rúm 1,20% á milli mánaða á bæði höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni á meðan verð á fjölbýlisíbúðum lækkaði um 1,17% til 1,45%.  

Vísitala | Gildi | Breyting á milli mánaða | 12 mánaða breyting

Vísitala íbúðaverðs fyrir júní 2026

Næstminnsta 12 mánaða hækkun íbúðaverðs frá 2011

Heilt á litið hefur hægt verulega á verðhækkunum á íbúðamarkaði undanfarin misseri og tólf mánaða taktur vísitölunnar hélt áfram að lækka á milli mánaða, bæði að nafnvirði og að raunvirði. Líkt og áður sagði hefur vísitala íbúðaverðs  hækkað um 1,80% á síðastliðnum tólf mánuðum á sama tíma og verðbólga mældist 5,2%. Íbúðaverð hefur því lækkað um 3,25% að raunvirði síðastliðið ár.

Ef frá er talinn júlímánuður árið 2023 hefur vísitala íbúðaverðs ekki hækkað minna á ársgrundvelli síðan í byrjun árs 2011. Á þeim tíma var fasteignamarkaðurinn að jafna sig eftir efnahagshrunið árið 2008 og árstaktur íbúðaverðs mældist neikvæður í rúm tvö ár samfleytt. Líkt og sjá má á myndinni hér að neðan mældist tólf mánaða breyting vísitölunnar neikvæð um 10% um nærri því ársskeið frá 2009 til 2010.

Sé litið til raunverðsþróunar á ársgrundvelli hefur íbúðaverð nú lækkað í ellefu mánuði í röð. Íbúðaverð lækkaði þó meira að raunvirði á ársgrundvelli um nokkurt skeið frá vormánuðum ársins 2023 fram undir byrjun árs 2024, eða um allt að 6%. Á þeim tíma voru miklar vaxtahækkanir farnar að hægja verulega á verðhækkunum á markaðnum áður en Grindavíkuráhrifin tóku við. Þar áður hafði íbúðaverð þó ekki lækkað meira og lengur að raunvirði síðan á eftirhrunsárunum þegar lækkunarhrinan varði í rúm þrjú ár og íbúðaverð lækkaði um allt að 20% að raunvirði á einu ári.

Mælaborð fyrir vísitölur HMS um íbúða- og leiguverð er aðgengilegt á vef HMS. Þar er hægt að nálgast þróun vísitölu íbúðaverðs, ásamt vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni. Hægt er að nálgast mælaborðið með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,09 prósent á milli mánaða í júní 2026

HMS birtir spurningu mánaðarins á byggingarreglugerd.is. Með spurningu mánaðarins er leitast við að svara algengum spurningum sem sérfræðingum HMS á sviði starfsumhverfis mannvirkjagerðar berast í gegnum netfangið byggingarreglugerd@hms.is. 

Spurning mánaðarins í júlí fjallar um hvar við erum stödd í endurskoðun á byggingarreglugerð. 

Hver er staðan á nýrri byggingarreglugerð?

Hver er staðan á nýrri byggingarreglugerð?

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Spurning mánaðarins

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Mánaðarskýrsla HMS júlí 2026

Vísitala leiguverðs hækkaði um 0,39 prósent á milli mánaða í júní 2026

Rb-blað júlímánaðar: Þrep í görðum

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,09 prósent á milli mánaða í júní 2026

Fleiri fréttir

Mánaðarskýrsla HMS júlí 2026

Vísitala leiguverðs hækkaði um 0,39 prósent á milli mánaða í júní 2026

Rb-blað júlímánaðar: Þrep í görðum

Vísitala íbúðaverðs hækkaði um 0,09 prósent á milli mánaða í júní 2026