Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

5.841 íbúð er nú skráð í byggingu samkvæmt mælaborði HMS

Um 1.400 nýjar íbúðir hafa orðið fullbúnar það sem af er ári

Minni sérbýli eru í byggingu á landsbyggðinni en á höfuðborgarsvæðinu

Samkvæmt mælaborði íbúða í byggingu er 5.841 íbúð skráð í byggingu á landinu öllu auk 795 byggingaráforma, sem vísa til íbúða sem hafa fengið útgefið byggingarleyfi en framkvæmdir eru ekki hafnar. Íbúðum í byggingu fækkaði þannig á milli mánaða sem þýðir að lokið var við framkvæmdir á fleiri íbúðum heldur en framkvæmdir hófust við á tímabilinu. Skráðum byggingaráformum fjölgaði þó á móti.

Mælaborð HMS um íbúðir í byggingu birtir samantekin gögn úr Mannvirkjaskrá HMS, meðal annars um íbúðir í byggingu, byggingaráform og fullbúnar íbúðir eftir tegund húsnæðis, stærðarflokkun og framvindu.

Framkvæmdum lokið við rúmlega 1.400 nýjar íbúðir á árinu

Það sem af er ári hafa 1.428 nýjar íbúðir orðið fullbúnar víðsvegar um landið samkvæmt mælaborði íbúða í byggingu. Rúmlega helmingur þeirra er þó staðsettur á höfuðborgarsvæðinu, eða 777 íbúðir. Á Suðurlandi hefur framkvæmdum verið lokið við 270 nýjar íbúðir og á Suðurnesjum telja þær 175. Í öðrum landshlutum hafa á bilinu 3 til 90 nýjar íbúðir orðið fullbúnar á árinu.

Áhersla á lítil sérbýli og meðalstór fjölbýli

Þegar borin er saman stærðardreifing sérbýlisíbúða í byggingu og allra fullbúinna sérbýlisíbúða á landinu má sjá að þær sérbýlisíbúðir sem eru í byggingu í dag eru að jafnaði minni en þær sem fyrir eru. Um 24% sérbýlisíbúða í byggingu eru 110 fermetrar eða minni að stærð samanborið við aðeins um 20% af sérbýlisstokknum.

Áherslan á lítil sérbýli er meiri í nágrenni höfuðborgarsvæðisins og annars staðar á landsbyggðinni þar sem flest sérbýli í byggingu eru 150 fermetrar eða minni að stærð á meðan rúmlega fjórar af hverjum fimm sérbýlisíbúðum í byggingu á höfuðborgarsvæðinu eru stærri en 150 fermetrar.

Þegar kemur að fjölbýlisíbúðum í byggingu virðist áherslan aftur á móti helst vera á meðalstórar íbúðir. Hlutdeild 60 til 80 fermetra íbúða og 80 til 100 fermetra íbúða er hærri meðal fjölbýlisíbúða í byggingu heldur en fullbúinna fjölbýlisíbúða á meðan hlutdeild íbúða sem eru 60 fermetrar eða minni og 100 til 150 fermetrar er lægri.

Íbúðum í byggingu fækkar en byggingaráformum fjölgar á milli mánaða

Bætt brunatjón árið 2025 nam 3,6 milljörðum króna, sem er 23% lækkun frá árinu 2024.

Atvinnuhúsnæði bar hæstan kostnað, með brunatjón upp á 2,1 milljarð króna, þar sem einn stórbruni hafði veruleg áhrif á heildarniðurstöðuna.

Tveir létust í bruna árið 2025, sem undirstrikar mikilvægi brunavarna og forvarna til að vernda líf og eignir.

Heildarupphæð bættra brunatjóna árið 2025 nam 3,6 milljörðum króna og lækkaði um 23 prósent frá árinu 2024. Tjón í atvinnuhúsnæði námu 2,1 milljarði króna og hafði einn stór atburður veruleg áhrif á heildarniðurstöðuna, enda nam hann um 33 prósent af bættum tjónum ársins.

Árlega tekur HMS saman yfirlit yfir eignatjón vegna eldsvoða er byggir á gögnum frá tryggingafélögum. Niðurstöður samantektarinnar má sjá á mynd hér að neðan, sem sýnir heildarumfang bættra brunatjóna eftir árum.

Tjónupphæð er í milljónum króna og miðast við byggingarvísitölu í janúar 2026

Fjöldi bættra brunatjóna var lægri árið 2025 en undanfarin ár og stórbrunar færri. Alls voru tilkynnt 708 brunatjón, þar af 293 í atvinnuhúsnæði.

Rétt er að hafa í huga að fjöldi tilkynntra tjóna endurspeglar ekki endilega fjölda brunatilvika. Í stórum brunum geta margir aðilar verið með tryggingar í sama húsnæði og því myndast margar tjónatilkynningar vegna eins og sama atburðar. Í einu tilviki bárust til að mynda um 200 tjónatilkynningar vegna sama brunans.

Tilkynnt tjón í íbúðarhúsnæði og á heimilum voru alls 343, en 72 tjón voru flokkuð sem óskilgreind.

Skipting bættra brunatjóna árið 2025 eftir tegund bygginga er sýnd hér að neðan. Þar kemur fram að tjón í atvinnuhúsnæði vega langþyngst, eða alls 2,1 milljarður króna.

Á grafinu hér að neðan má sjá að meðaltals kostnaður af tilkynntu tjóni í atvinnuhúsnæði er rúmlega tvisvar sinnum dýrari en í íbúðarhúsnæði.

Tvö mannslát urðu í bruna árið 2025

Tveir létust í bruna á Íslandi árið 2025. Báðir létust í sama eldsvoðanum sem rekja mátti til íkveikju í fjölbýlishúsi. Bruninn var einn alvarlegasti eldsvoði ársins með tilliti til manntjóns og undirstrikar þá miklu hættu sem skapast þegar eldur er borinn að í íbúðarhúsnæði, þar sem líf og heilsa íbúa getur verið í bráðri hættu.

Mikilvægt er að huga að brunavörnum á heimilum og í nærumhverfi til að draga úr líkum á eldsvoða og takmarka afleiðingar hans. HMS sinnir öflugu fræðslu- og forvarnarstarfi á sviði brunavarna. Á vefnum Vertu eldklár má nálgast fjölbreytt fræðslu- og forvarnarefni um brunavarnir á heimilum. 

Bætt brunatjón árið 2025 nam 3,6 milljörðum króna

Alls voru 452 nýjar lóðir staðfestar í fasteignaskrá HMS á öðrum ársfjórðungi 2026

Flestar lóðir voru sumarbústaðalönd eða 126 talsins, en íbúðarhúsalóðir voru 119

Flestar skráningar voru í Grímsnes- og Grafningshreppi og Bláskógabyggð

Alls voru 452 nýjar lóðir staðfestar í fasteignaskrá HMS á öðrum ársfjórðungi 2026. Rétt er að hafa í huga að lóð er ekki jafngild íbúð, þar sem á einni lóð geta risið margar íbúðir eða engin þannig að tölurnar endurspegla ekki beint íbúðaframboð. Flestar lóðir voru sumarbústaðalönd eða alls 126 talsins. Auk þess voru skráðar 119 íbúðarhúsalóðir og 111 viðskipta- og atvinnulóðir. Aðrar tegundir lóða voru 96 talsins. Flestar skráningar voru í apríl, þegar 207 lóðir voru staðfestar, samanborið við 169 í maí og 76 í júní.

Myndin hér að ofan sýnir fjölda nýskráðra lóða á öðrum ársfjórðungi 2026 eftir mánuðum og meginflokkum.

Hægt er að geta sér til að vinna sveitarfélaganna í maí vegna sveitarstjórnakosninga hafi haft áhrif á skráningu í júní, því við hjá HMS höfum tekið eftir að þegar mörg önnur verkefni eru í gengi hjá sveitarfélögum þá hægist á fasteignaskráningu.

Lóðir skráðar sem annað land eða einfaldlega lóð voru 54 talsins á öðrum ársfjórðungi, en líklegt er að þessar lóðir breyti um gerð þegar fram líða stundir eða þegar mannvirki verða skráð á þær og verði þá skráðar sem atvinnu-, sumarhúsa- eða íbúðarlóðir.

Áfram mest umsvif í sunnlenskum sveitarfélögum

Flestar lóðir voru skráðar í Grímsnes- og Grafningshreppi, þar sem 53 lóðir voru staðfestar. Næst var Bláskógabyggð með 52 lóðir og Sveitarfélagið Ölfus með 46. Þá voru 45 lóðir staðfestar í Hafnarfirði og 37 í Akraneskaupstað. Þessi fimm sveitarfélög voru með 233 nýjar lóðir, eða rúmlega helming allra skráninga á tímabilinu.

Í Grímsnes- og Grafningshreppi voru 52 af 53 lóðum sumarbústaðalönd. Í Bláskógabyggð voru 28 sumarbústaðalönd og 17 vegsvæði. Í Sveitarfélaginu Ölfusi voru íbúðarhúsalóðir stærsti flokkurinn, 23 talsins. Í Hafnarfirði voru 43 af 45 lóðum iðnaðar- og athafnalóðir og í Akraneskaupstað var 21 íbúðarhúsalóð staðfest.

452 nýjar lóðir staðfestar á öðrum ársfjórðungi 2026

Alls hafa borist 20 umsóknir um stofnframlög það sem af er ári

Frumvarp um hækkun stofnframlaga ríkisins úr 18% í allt að 23% var nýlega samþykkt á Alþingi

Viðbótarframlag ríkis nær nú einnig til atvinnuhúsnæðis sem breytt er í íbúðarhúsnæði

Fyrri helmingur ársins hefur verið annasamur í almenna íbúðakerfinu. Fyrstu úthlutun stofnframlaga er lokið og umsóknir sem bárust í annarri úthlutun eru nú til yfirferðar hjá HMS. Samhliða hefur Alþingi samþykkt breytingar á lögum um almennar íbúðir sem fela í sér aukin stofnframlög og auka þannig stuðning við uppbyggingu almennra íbúða.

Í fyrstu úthlutun ársins var samþykkt að veita stofnframlög til 14 verkefna til byggingar og kaupa á alls 299 íbúðum. Heildarstofnvirði verkefnanna nam um 16 milljörðum króna og stofnframlag ríkis var um 3 milljarðar króna. Alls eru 7 stofnframlagshafar að baki verkefnanna sem dreifast niður á 13 sveitarfélög um allt land. Flestar íbúðirnar, alls 154, eru staðsettar utan höfuðborgarsvæðisins.

Önnur úthlutun ársins 2026 í yfirferð

Umsóknarfrestur í aðra úthlutun ársins rann út 26. júní. Alls bárust sex umsóknir um stofnframlög vegna 42 íbúða og nemur umsótt fjárhæð stofnframlaga ríkisins um 615 milljónum króna.

Þrjár umsóknir lúta að byggingu samtals 29 íbúða og þrjár að kaupum á samtals 13 íbúðum. Af þeim 42 íbúðum sem sótt er um stofnframlög fyrir eru 32 staðsettar á Norður- og Austurlandi en 10 á höfuðborgarsvæðinu.

HMS vinnur nú að yfirferð umsóknanna og metur meðal annars hvort verkefnin uppfylli skilyrði laga um almennar íbúðir, séu hagkvæm og svari þeirri húsnæðisþörf sem er til staðar á viðkomandi svæðum.

Alþingi samþykkir hækkun stofnframlags

Alþingi samþykkti í júní breytingar á lögum um almennar íbúðir sem eru hluti af aðgerðarpakka ríkisstjórnarinnar í húsnæðismálum. Með breytingunum hækkar stofnframlag ríkisins úr 18% í allt að 23%. Viðbótarframlag til íbúðarhúsnæðis á vegum sveitarfélaga og húsnæðis fyrir námsmenn og öryrkja hækkar jafnframt úr 4% í 5%. Þá nær heimild til viðbótarframlags nú einnig til atvinnuhúsnæðis sem breytt er í íbúðarhúsnæði.

Stofnframlög styðja við uppbyggingu hagkvæmra leiguíbúða

Stofnframlög eru fjárframlög frá ríki og sveitarfélögum sem stuðla að uppbyggingu hagkvæmra leiguíbúða fyrir tekju- og eignalægri heimili og aðra hópa sem eiga erfitt með að tryggja sér húsnæði á almennum markaði. Með stofnframlögum lækkar stofnkostnaður verkefna sem skilar sér í lægri leigu og auknu framboði á húsnæði á viðráðanlegum kjörum.

Nýsamþykktar breytingar á lögum um almennar íbúðir fela í sér aukinn stuðning við slíka uppbyggingu og er þeim ætlað að bæta rekstrargrundvöll verkefna og stuðla að frekari fjölgun almennra íbúða um land allt.

Stefnt er að því að opna fyrir þriðju úthlutun stofnframlaga í október 2026.

Stofnframlög á öðrum ársfjórðungi 2026

Greiðsla húsnæðisbóta

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Íbúðum í byggingu fækkar en byggingaráformum fjölgar á milli mánaða

Bætt brunatjón árið 2025 nam 3,6 milljörðum króna

452 nýjar lóðir staðfestar á öðrum ársfjórðungi 2026

Stofnframlög á öðrum ársfjórðungi 2026

Fleiri fréttir

Íbúðum í byggingu fækkar en byggingaráformum fjölgar á milli mánaða

Bætt brunatjón árið 2025 nam 3,6 milljörðum króna

452 nýjar lóðir staðfestar á öðrum ársfjórðungi 2026

Stofnframlög á öðrum ársfjórðungi 2026