Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Íbúðum í byggingu hefur fækkað á sama tíma og nýjum óseldum íbúðum hefur fjölgað

Nýjar framkvæmdir á milli íbúðatalninga HMS hafa aldrei verið færri og ekki hafa færri íbúðir verið á fyrri framvindustigum

Horfur um íbúðauppbyggingu árin 2027 og 2028 hafa versnað frá því í mars

Alls voru 6.216 íbúðir í byggingu á landinu öllu samkvæmt septembertalningu HMS og hafði þeim fækkað um 11% á síðustu sex mánuðum. Á sama tíma hefur nýjum óseldum íbúðum haldið áfram að fjölga hratt og eru þær nú um 85% fleiri en fyrir ári síðan.

Þetta er meðal niðurstaðna septembertalningar HMS á íbúðum í byggingu, sem kynntar voru á opnum fundi kl. 12 í dag. Hægt er að lesa niðurstöður talningarinnar með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Alls eru 6.216 íbúðir í byggingu á landinu öllu en þar að auki eru 1.855 íbúðir fullbúnar en hafa ekki verið teknar í notkun. Í mars voru 6.988 íbúðir byggingu og hefur þeim því fækkað um 772, eða 11%, á sex mánuðum. Frá september 2025 hefur þeim fækkað um 348, eða rúmlega 5%.

Íbúðum með óbreytta framvindu fjölgar verulega á milli talninga

Alls voru 2.374 íbúðir á framvindustigum 1 til 6 á sama framvindustigi í septembertalningu og þær voru í marstalningu. Íbúðum með óbreytta framvindu hefur því fjölgað um 65% á síðustu sex mánuðum og rúmlega þrefaldast á síðastliðnu ári. Tæplega þrjár af hverjum fjórum íbúðum með óbreytta framvindu eru á framvindustigum 3 og 4, líkt og sjá má á mynd hér að neðan.

Óbreytt framvinda á milli talninga þarf ekki að þýða að framkvæmdir hafi legið niðri á tímabilinu. Mikil fjölgun íbúða með óbreytta framvindu er þó vísbending um að hægt hafi á framgangi hluta þeirra verkefna sem þegar eru í byggingu.

Nýjum framkvæmdum fækkar um rúmlega helming á milli talninga og hafa aldrei verið færri

Frá marstalningu 2026 hófust framkvæmdir við byggingu 772 íbúða á landinu öllu og hafa þær aldrei verið færri frá upphafi íbúðatalninga HMS. Nýjum framkvæmdum hefur fækkað um 56% á milli talninga og um 48% frá septembertalningu 2025.

Þegar horft er til lengra tímabils er samdrátturinn þó ekki jafn mikill og síðasta talning ein og sér gefur til kynna. Á síðustu tólf mánuðum hafa framkvæmdir hafist við 2.526 íbúðir, samanborið við 3.084 íbúðir á tólf mánaða tímabilinu þar á undan. Nýjum framkvæmdum fækkaði þannig  um 558 íbúðir, eða 18%, á milli ára. Nýjar framkvæmdir eru þó enn um 11% fleiri en árið 2024 og um 5% fleiri en árið 2023.

Búist er við um 2.500 nýjum fullbúnum íbúðum árlega á tímabilinu 2026-2028

Samkvæmt uppfærðri spá HMS á fjölda fullbúinna íbúða gætu að meðaltali um 2.500 íbúðir orðið fullbúnar á hverju ári á tímabilinu 2026-2028. Spáin gerir ráð fyrir að nýjar fullbúnar íbúðir verði um 2.600 árið 2026, um 2.300 árið 2027 og um 2.700 árið 2028. Þó er mikil óvissa um framvindu íbúða á spátímabilinu, sérstaklega fyrir árið 2028.

HMS gerir nú ráð fyrir að færri íbúðir verði fullbúnar árin 2027 og 2028 heldur en í síðustu íbúðaspá sem framkvæmd var í kjölfar íbúðatalningar í marsmánuði 2026. Í nýju spánni gerir HMS ráð fyrir að um 2.100-2.600 nýjar íbúðir verði fullbúnar á árinu 2027, samanborið við 2.800-3.700 íbúðir í eldri spá. Fyrir árið 2028 gerir HMS nú ráð fyrir að um 1.900-2.800 nýjar íbúðir verði fullbúnar, samanborið við 2.700-3.700 íbúðir samkvæmt eldri spá.

Helstu ástæður þess að áætluðum verklokum nýrra fullbúinna íbúða fækkar á milli íbúðaspáa er sú að nýjum íbúðaverkefnum hefur fækkað markvert auk þess sem gert er ráð fyrir hægari framvindu íbúðauppbyggingar í ljósi fjölgunar íbúða með óbreytta framvindu á milli talninga.

Verulega hefur hægt á uppbyggingu íbúða og horfur til næstu ára hafa versnað

HMS staðfesti 15 breytingar á aðalskipulagi í ágústmánuði

Lokið var við athugun á 19 deiliskipulagsáætlunum, bæði nýjum og breytingum. Einnig voru gefnar 3 umsagnir um lýsingu fyrir gerð deiliskipulags, m.a. fyrir Borðeyri og hafnarsvæðið á Árskógssandi

Meðal stærstu mála voru Elliðaárvogur (svæði 2c), tvöföldun Suðurlandsvegar frá Bæjarhálsi, Suðurbrautarreitur við Ásbrú og Hlíðarhverfi Reykjanesbæ 3.áfangi

Elliðaárvogur/Ártúnshöfði – Svæði 2C

Um er að ræða tillögu að nýju deiliskipulagi fyrir Ártúnshöfða svæði 2C, Þórðarhöfða. Í tillögunni sem lögð er til felst skilgreining nýrrar skólalóðar fyrir u.þ.b. 300 grunnskólabörn (1.-4. bekk) og 180 leikskólabörn. Auk skólalóðar er nýr íbúðarreitur með allt að 185 nýjum íbúðum. Fjölbreytt dvalarsvæði eru í inngarði, bílakjallari er undir reitnum og möguleiki er á starfsemi á götuhæð út að Stórhöfða.

Tvöföldun Suðurlandsvegar frá Bæjarhálsi að Hólmsá

Um er að ræða nýtt deiliskipulag fyrir tvöföldun Suðurlandsvegar. Megintilgangur tvöföldunar Suðurlandsvegar er að auka umferðaröryggi með því að aðskilja akstursstefnur allra fararmáta og tryggja greiðari umferð um Suðurlandsveg. Tvöföldun vegarins á þessum vegkafla er hluti af stærra verkefni sem er breikkun Suðurlandsvegar frá Hádegismóum í Reykjavík að Hveragerði. Samkvæmt deiliskipulaginu er gert ráð fyrir 2+2 stofnvegi frá Bæjarhálsi að sveitafélagsmörkum við Mosfellsbæ nálægt Hólmsá. Vegtengingum er fækkað frá því sem nú er og gert ráð fyrir heildstæðu stígakerfi fyrir gangandi, hjólandi og ríðandi vegfarendur. Útfærsla í deiliskipulagi miðar við gatnamót í plani, í samræmi við fyrsta og annan áfanga framkvæmdarinnar.  

Af2 arkitektar fyrir hönd Stofnhúsa leggja fram vinnslutillögu deiliskipulags fyrir Suðurbrautarreit, 3,3 ha reitur kenndur við Suðurbraut 765. Á reitnum er gert ráð fyrir fjölbýlishúsum á 3-5 hæðum með allt að 300 íbúðum af fjölbreyttri gerð. Sérstakir byggingarreitir eru ætlaðir sérstakri notkun annarri en fyrir íbúðir, t.d. samkomuhús, garðskála o.fl.

Hlíðarhverfi Reykjanesbæ 3. áfangi – deiliskipulag

Arkís arkitektar leggja fram tillögu að deiliskipulagi fyrir þriðja áfanga Hlíðarhverfis fyrir hönd Miðlands ehf. Um er að ræða 492 íbúðir í fjölbýlishúsum og sérbýli. Uppbyggingin er á tveimur svæðum aðskildum með grænum geira.

Fleiri mál má finna inn á Skipulagsgátt og vakin er athygli á að þar er m.a. hægt að leita að málum eftir tímabilum, svæðum, hvar það er í ferli og stöðu máls. Jafnframt er hægt að vakta valin svæði.

HMS birtir spurningu mánaðarins á byggingarreglugerd.is. Með spurningu mánaðarins er leitast við að svara algengum spurningum sem sérfræðingum HMS á sviði starfsumhverfis mannvirkjagerðar berast í gegnum netfangið byggingarreglugerd@hms.is. 

Spurning mánaðarins í september fjallar um hvaða atriða þarf að líta til og hafa í huga þegar leggja á gólfhitalagnir í fjölbýlishúsi. 

Hvaða atriði þarf að hafa í huga þegar leggja á gólfhita í fjölbýlishúsi?

Fasteignasalar telja enn vera að hægjast á umsvifum á fasteignamarkaði

Sjö af hverjum tíu fasteignasölum telja verð oft eða alltaf lækka í söluferli

Helmingur fasteignasala telur að fasteignamarkaðnum megi lýsa sem miklum kaupendamarkaði

Fasteignamarkaðurinn hefur kólnað enn frekar í byrjun hausts eftir litla virkni yfir sumarmánuðina og verð lækkar oftast í söluferli fasteigna samkvæmt mánaðarlegri könnun HMS til fasteignasala. Fjallað var fyrst um málið í mánaðarskýrslu HMS fyrir septembermánuð.

HMS hefur sent út mánaðarlegar spurningakannanir til félagsmanna í Félagi fasteignasala frá maímánuði árið 2025. Í könnuninni eru fasteignasalar meðal annars spurðir um núverandi stöðu fasteignamarkaðarins út frá eigin reynslu. Síðasta könnunin var framkvæmd vikuna 7.-11. september og alls bárust 80 svör. Félagsmenn í Félagi fasteignasala eru 330, svo svarhlutfall könnunarinnar var 24,2%.

Um 70% aðspurðra töldu verð lækka oft eða alltaf í söluferli fasteigna í mánuðinum. Til samanburðar sögðu undir 30% þeirra að verð lækki stundum í söluferli og einungis 3% fasteignasala sögðu að verð lækki sjaldan eða aldrei í söluferli. Niðurstöðuna má sjá á mynd hér að neðan, en þar sést að hlutfall fasteignasala sem telja að verð lækki oft eða alltaf í söluferli hefur aldrei verið jafnhátt frá því að HMS hóf að kanna stöðuna á fasteignamarkaðnum með þessum hætti.

Mesti kaupendamarkaður frá upphafi mælinga

Fasteignasalar eru einnig spurðir hvort lýsa megi markaðnum sem kaupenda- eða seljendamarkaði þessa stundina. Nota má meðaltalsniðurstöðu úr þeirri spurningu sem hitamæli fyrir fasteignamarkaðinn, þar sem markaðurinn er talinn vera kaldur ef lýsa má honum sem kaupendamarkaði en heitur ef lýsa má honum sem seljendamarkaði.

Sjá má meðalálit fasteignasala um hvernig lýsa megi fasteignamarkaðnum á mynd hér að ofan. Samkvæmt fasteignasölum hefur markaðurinn kólnað á síðustu mánuðum og hefur hann ekki verið kaldari frá því að HMS hóf að spyrja fasteignasala í maímánuði 2025.

Markaðurinn kólnar enn að mati fasteignasala

Frá 2016 hafa ríki og sveitarfélög veitt rúmlega 55 milljarða króna í stofnframlög til uppbyggingar á um 4.200 leiguíbúðum um land allt

Markmið stofnframlaga er að fjölga hagkvæmum leiguíbúðum og bæta húsnæðisöryggi tekju- og eignaminni heimila

Almennar íbúðir sem byggðar eru eða keyptar með stofnframlögum þurfa að uppfylla kröfur um hagkvæmni, meðal annars um stærð íbúða með það að markmiði að halda leiguverði viðráðanlegu

Opnað hefur verið fyrir umsóknir um stofnframlög í þriðju úthlutun ársins 2026. Stofnframlögin eru veitt til samfélagssinnaðra leigusala til að byggja eða kaupa almennar leiguíbúðir fyrir tekju- og eignaminni heimili.

Umsóknarfrestur er til og með 23. október næstkomandi

Stofn­fram­lög hafa ver­ið veitt til upp­­­bygg­ing­­ar á um 4.200 íbúð­­um

Frá árinu 2016 þegar lög um almennar íbúðir tóku gildi hafa stjórnvöld, ríki og sveitarfélög úthlutað stofnframlögum upp á rúmlega 55 milljarða króna til uppbyggingar á um 4.200 leiguíbúðum víðsvegar um landið.

Fjölgun íbúða með stofnframlögum eftir landshlutum

Stofnframlög eru stuðningur í formi eiginfjár sem veitt eru annars vegar fyrir hönd ríkisins í gegnum HMS og hins vegar frá viðkomandi sveitarfélagi þar sem íbúðirnar koma til með að vera staðsettar í.

Markmiðið með stofnframlögum er að fjölga hagkvæmum leiguíbúðum með viðráðanlegan húsnæðiskostnað og bæta húsnæðisöryggi tekju- og eignaminni heimila. Húsnæðiskostnaður á að vera í samræmi við greiðslugetu og að jafnaði ekki umfram fjórðung tekna.

Það eru ýmsar kröfur gerðar til almennra íbúða, sem eru byggðar eða keyptar með stofnframlögum, þær þurfa að uppfylla skilyrði um hagkvæmni t.a.m. stærðarmörk m.t.t. fjölda svefnherbergja. Þessi umgjörð er til þess fallin að lækka leiguverð og skapa aukið húsnæðisöryggi tekju-og eignaminni heimila.

Fyrirspurnir beinast á stofnframlag@hms.is

Opið fyrir umsóknir um stofnframlög

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Umsókn um stofnframlag

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Verulega hefur hægt á uppbyggingu íbúða og horfur til næstu ára hafa versnað

Skipulagsmál ágústmánaðar

Hvaða atriði þarf að hafa í huga þegar leggja á gólfhita í fjölbýlishúsi?

Markaðurinn kólnar enn að mati fasteignasala

Fleiri fréttir

Verulega hefur hægt á uppbyggingu íbúða og horfur til næstu ára hafa versnað

Skipulagsmál ágústmánaðar

Hvaða atriði þarf að hafa í huga þegar leggja á gólfhita í fjölbýlishúsi?

Markaðurinn kólnar enn að mati fasteignasala