Alþingi hefur samþykkt breytingu á lögum um skráningu, merki og mat fasteigna sem framlengir óbreytt fasteignamat í Grindavíkurbæ til ársins 2027. Samkvæmt breytingunni skal fasteignamat allra fasteigna í sveitarfélaginu áfram miða við fasteignamat ársins 2024, það er gangvirði eigna í febrúar 2023. Ákvörðunin er tekin vegna áframhaldandi óvissu um verðmæti fasteigna í Grindavík í kjölfar jarðhræringa og eldsumbrota á Reykjanesskaga.

Forsendur vantar fyrir hefðbundnu fasteignamati

Fasteignamat byggir að jafnaði á mati á gangverði fasteigna út frá markaðsupplýsingum og viðskiptum sambærilegra eigna. Frá rýmingu Grindavíkurbæjar í nóvember 2023 hafa hins vegar ekki átt sér stað fasteignaviðskipti sem endurspegla eðlilega markaðsvirkni í bænum. Því liggja ekki fyrir nægjanlegar upplýsingar til að unnt sé að framkvæma nýtt fasteignamat með sambærilegum hætti og annars staðar á landinu.

Í þessu samhengi bendir HMS á að ekki sé hægt að byggja fasteignamat á þeim viðskiptum sem átt hafa sér stað í tengslum við uppkaup Fasteignafélagsins Þórkötlu, þar sem kaupverð í þeim viðskiptum var ákveðið með sérstökum lögum og endurspeglar því ekki hefðbundna markaðsverðmyndun.

Í greinargerð með frumvarpinu kemur fram að áfram sé veruleg óvissa um framhald eldsumbrota á Reykjanesskaga. Frá því að kvikugangur myndaðist undir Grindavík og Sundhnúksgígaröð í nóvember 2023 hafa orðið eldgos ítrekað á svæðinu og enn mælist kvikusöfnun undir Svartsengi. Af þeim sökum var lagt til í frumvarpinu að fasteignamat í Grindavík verði áfram byggt á sama verðgrunni og áður, þar til forsendur skapast til að framkvæma nýtt og áreiðanlegt mat á verðmæti fasteigna í sveitarfélaginu.

HMS ákvað við endurmat fasteignamats fyrir árin 2025 og 2026 að halda fasteignamati í Grindavík óbreyttu vegna þessa. Með nýsamþykktri lagabreytingu hefur Alþingi ákveðið að sama fyrirkomulag gildi einnig fyrir fasteignamat ársins 2027.

Nánari upplýsingar um lagabreytinguna má finna hér.