Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Stofnframlög

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Híbýlaauður - Íbúðarhúsnæði með opinberum stuðningi í 100 ár

Híbýlaauður 2023.pdf

Lokaskýrsla fyrir Ask - mannvirkjarannsóknasjóð

Fyrra verkefni styrkt af Aski - mannvirkjarannsóknasjóði (2021)

Fyrra verkefni styrkt af Aski - mannvirkjarannsóknasjóði (2022)

Íbúðarhúsnæði með opinberum stuðningi í 100 ár var rannsókn á vettvangi verkefnisins Híbýlaauðs þar sem leiðarstef og grundvöllur voru gæði íbúða og jákvæð áhrif þeirra á upplifun, líðan og tengsl milli fólks.

Rannsóknin var hluti af útgáfuverkefni Híbýlaauðs þar sem áhersla var lögð á þróun reykvísks íbúðarhúsnæðis með tilliti til notagildis, lífsgæða íbúa, birtu og hagrænna þátta, svo sem virðis opinberrar fjárfestingar og síðast en ekki síst loftslagsmála.

Hildur Gunnarsdóttir og Elsa Ævarsdóttir leiddu rannsóknina sem var unnin í þverfaglegu samstarfi við aðra þátttakendur Híbýlaauðs á sviði arkitektúrs, verkfræði, hagfræði og miðlunar, ásamt þátttöku og rýni erlendra sérfræðinga. Húsnæðisuppbygging með opinberum stuðningi var skoðuð á víðum grunni og sagan rakin með áhrifamiklum dæmum.

Rannsóknin byggði á fyrri rannsóknum Hildar Gunnarsdóttur um uppbyggingu húsnæðis með opinberum stuðningi í kjölfar nýrra laga um almennar íbúðir frá árinu 2016, þar sem talað var um „dönsku leiðina“. Kafað var dýpra í samanburð innlendra laga og regluverks við dönsku fyrirmyndina.

Magn, framboð og fermetrar voru fyrirferðarmiklir þættir í umræðu um húsnæðismál. Fátt var hins vegar mikilvægara fyrir líf okkar og lífsgæði en hvernig við bjuggum og hvernig húsnæði og umhverfi í kringum okkur var skipulagt og hannað. Litið var til baka á þær breytingar sem orðið höfðu á hönnun íslenskra heimila undanfarna áratugi og varpað fram spurningum um hvort nýlegt laga- og regluverk hefði stuðlað að gæðum íbúðarhúsnæðis sem byggt var með opinberum stuðningi eða hvort endurskoða þyrfti forsendur þess og framkvæmd.

Rannsóknin var viðamikil og náði til margra þátta. Tekin voru viðtöl við íbúa og sérfræðinga, hérlendis og erlendis, og farið í staðbundnar myndatökur með ljósmyndara. Vettvangsferðir, innanlands og utan, voru einnig hluti af verkefninu, sem og rýni eldri ljósmynda, gagna og fjölmiðlaumfjöllunar. Þátttaka í ráðstefnum hafði mótandi áhrif á rannsóknina, svo sem Green Building í Kaupmannahöfn og Future of Housing í London. Rannsakendur heimsóttu einnig fjölmörg söfn og fylgdust með fræðsluerindum, til dæmis í Kaupmannahöfn, Frankfurt, Berlín og London. Þá mátti nefna þátttöku í viðburðum á vegum Híbýlaauðs, til dæmis á Hönnunarmars 2024 þar sem hópurinn setti upp viðburðinn „Viltu búa með mér“ í Hafnarhúsinu. Auk þess tók Hildur þátt í og flutti erindi á viðburðum á vegum Asks/HMS. Unnið var að gerð teikninga og gagna og texti fór í ítarlegan yfirlestur og yfirferð, bæði með sérfræðingum innan Híbýlaauðs og utan hópsins. Það styttist í útgáfu og vinna við uppsetningu og hönnun bókarinnar var hafin.

Hámörkun steinefna til að lækka kolefnisspor venjulegar og vistvænni steypu - framhaldsverkefni

Hámörkun steinefna til að lækka kolefnisspor venjulegrar og vistvænni steypu 2022 og 2023.pdf

Lokaskýrsla fyrir Ask - mannvirkjarannsóknasjóð (2022 og 2023)

Hámörkun steinefna til að lækka kolefnisspor venjulegar og vistvænni steypu - 2022 og 2023

Extreme performance of a sustainable concrete.pdf

Extreme performance of a sustainable concrete

Effect of basaltic fines on frost resistance  in low carbon concrete.pdf

Effect of basaltic fines on frost resistance 

Markmið var að hanna og þróa, bæði venjulega (C25/30) og sér í lagi umhverfisvænni steinsteypu þar sem kolefnissporið var lækkað verulega með breytingum á kröfum til steinefna, m.a. til að lágmarka innihald þeirra og breytileika í fríu vatni en minnka klínkerinnihald steypunnar að sama skapi, og þar með CO2e hennar. Með þessu móti myndaðist svigrúm til að hámarka gæði fylliefna fyrir hefðbundna framleiðslu og ekki síst fyrir vistvænni steinsteypu. Við þróun á vistvænni steypu var aðaláherslan lögð á að nota pozzolana í stað klinker/sements sem bindiefni (mikið pozzolan í stað klinkers leiddi til verulegrar lækkunar í byrjunarstyrk sem var bráðnauðsynlegur fyrir flesta verktaka). Hér var lögð áhersla á steinefnin til að minnka efjuþörf og þar með vatnsþörf, en minna vatn leiddi til hærri byrjunarstyrks.

Rannsóknarspurningin var þessi: Hversu mikið mátti minnka sementsmagn (og CO2e) í steinsteypu með breyttum áherslum í framleiðslu á steinefni fyrir steinsteypu, þá sérstaklega fínefnin.

Sá hluti verkefnisins sem var vel á veg kominn og stefnt var á að klára í fyrsta fasa verkefnisins (2022) var að rannsaka áhrif breytinga á fínefni og sáldurferli steinefna á stöðugleika steypuframleiðslunnar og þar með möguleika á að minnka verulega klinker/sementsinnihaldið.

Framkvæmd framhaldsverkefnisins var í meginatriðum þessi:

Rannsaka áhrif breytinga á fínefni og á sáldurferli steinefna á stöðugleika steypuframleiðslunnar og þar með möguleika á að minnka sementsinnihaldið

Prófanir í steypustöð í fullum skala

Áhrif fínmalaðs basaltsglers á stöðugleika steypuframleiðslu

Lokaafurð voru tillögur að samsetningu og kröfum til steinefna og samsetningu steypublandna þar sem markmiðið var að minnka klínkerinnihald og þar með kolefnisspor, án þess að skerða stöðugleika framleiðslunnar.

Árangur var metinn sem hlutfallsleg minnkun í sementsinnihaldi og CO2e.

Takmark verkefnisins var að minnka til muna kolefnisspor steinsteypu í íslenskum byggingariðnaði.

Stórþörungar sem staðgengilsefni fyrir byggingariðnað

Stórþörungar sem staðgengilsefni byggingariðnað.pdf

Verkefnið snerist um að sannreyna hvort innihaldsefni stórþörunga mætti nota sem staðgengilsefni fyrir múrlím og múrefni í byggingariðnaði.

Rannsóknir erlendis frá höfðu sýnt og sannað að alginat hefur margvíslega eiginleika sem gætu nýst í byggingarefni, svo sem samheldnieiginleika sem gera það að verkum að alginat hafði, samkvæmt fræðum, alla burði til að koma í stað múrlíms.

Verkefnið hverfðist um að sannreyna virkni alginats sem lífræns staðgengilsefnis fyrir múrlím og múrefni. Gerðar voru prófanir með mismunandi þéttni þess alginats sem unnið var úr stórþörungum (Laminaria hyperborea) og efnið unnið í þann þéttleika sem samsvaraði þéttleika múrlíms.

Fræðilegar rannsóknir höfðu verið gerðar á þessum eiginleikum alginats og var leitast við að framkvæma hagnýtar tilraunir til að innleiða alginat inn í íslenskan byggingariðnað í stað múrlíms.

Í fyrsta fasa var lögð áhersla á hvort hægt væri að virkja alginat í stórþörungum án þess að aðskilja það. Í rannsóknum og samstarfi við East London University kom í ljós að eitt besta efnið til þess að virkja eiginleika alginats var kalsíum, og í prófunum var kalsíumklóríðlausn bætt saman við sand og þaramjöl til að binda saman fúguefnið.

afangaskyrsla hibylaaudur.pdf

Lokaskýrsla (áfangaskýrsla) fyrir Ask - mannvirkjarannsóknasjóð

Í verkefninu var byggt ofan á rannsóknagrunn og reynslu þátttakenda á sviði arkitektúrs, verkfræði, viðskipta og hagfræði er sneru að híbýlum. Nánar tiltekið á rannsóknum á almennum íbúðum og íbúðakerfi í Danmörku og Íslandi, ljósarannsóknum og þróun dagsbirtu í fjölbýlishúsum, líftíma bygginga og byggingarefna í samhengi sveigjanleika íbúðarhúsnæðis, hagrænum þáttum íbúðarhúsnæðis og þróun íbúðagerða, fjölbýla og dvalarrýma. Markmið verkefnisins var að bæta gæði híbýla sem jafnframt studdu við mismunandi form íbúðarhúsnæðis.

2021

Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

2021

Híbýlaauður

- Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Híbýlaauður

- Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Híbýlaauður

Híbýlaauður

Híbýlauður

Híbýlaauður

Síðustu rannsóknir

Híbýlaauður - Íbúðarhúsnæði með opinberum stuðningi í 100 ár

Hámörkun steinefna til að lækka kolefnisspor venjulegar og vistvænni steypu - framhaldsverkefni

Stórþörungar sem staðgengilsefni fyrir byggingariðnað

2021

Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

2021

Híbýlaauður

- Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Híbýlaauður

- Askur - mannvirkjarannsóknasjóður

Híbýlaauður

Híbýlaauður

Híbýlauður

Hí­býla­auð­ur

Síðustu rannsóknir

Híbýlaauður - Íbúðarhúsnæði með opinberum stuðningi í 100 ár

Hámörkun steinefna til að lækka kolefnisspor venjulegar og vistvænni steypu - framhaldsverkefni

Stórþörungar sem staðgengilsefni fyrir byggingariðnað

Híbýlaauður