Skipulagssvið HMS hefur eftirlit með framkvæmd skipulagslaga og skipulagsreglugerðar sem felst meðal annars í að:

HMS heldur jafnframt úti Skipulagsgátt, samráðsgátt um skipulagsmál, mat á umhverfisáhrifum og framkvæmdarleyfi.

Skipulagskerfið á Íslandi er rammi um hvernig landi og hafsvæðum er ráðstafað og hvernig byggð þróast. Markmið skipulags er að stuðla að sjálfbærri þróun, góðu skipulagi byggðar og samræmingu ólíkra hagsmuna við nýtingu lands og auðlinda.

Skipulagsáætlanir eru unnar á mismunandi stjórnsýslustigum og mynda stigskipt kerfi þar sem áætlanir á lægra stjórnsýslustigi taka mið af þeim sem gilda á hærra stjórnsýslustigi.

Skipulagskerfið skiptist í eftirfarandi skipulagsáætlanir: