Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

AlSiment umhverfisvænt sementslaust steinlím

Lokaskyrsla_AlSiment_umhverfisvaent_sementlaust_steinlím_ÁR_2.pdf

Lokaskýrsla fyrir Ask - mannvirkjarannsóknasjóð (ár 2)

Fyrra verkefni styrkt af Aski - mannvirkjarannsóknasjóði (2021)

Markmið verkefnisins, sem var framhald af verkefni sem styrkt var af Aski 2021, var að koma á markað íslensku umhverfisvænu sementslausu AlSiment steinlími sem er bindiefni sem þjónar sama tilgangi og sement. AlSiment er ólífrænt bindiefni byggt á geopolymer tækni, en umhverfisþáttur þess voru um 70% lægri en sements. AlSiment gat þannig verið mikilvægur þáttur í baráttunni gegn loftslagsbreytingum, þar sem Ísland flutti inn til landsins um 200.000 tonn af sementi árlega. Fyrir hvert prósent af sementi sem var skipt út fyrir AlSiment var hægt að draga úr CO2 losun Íslendinga um 1400 tonn. 

Gerosion hafði unnið ötullega að þróun AlSiment í meira en áratug og stefndi á að þróa tvær AlSiment bindiefnategundir út íslenskum hráefnum, eina fyrir byggingariðnaðinn og eina fyrir kögglun hráefna í orkufrekum iðnaði.

Kristján Friðrik Alexandersson - Gerosion

Nýir íslenskir sementsíaukar ár 2.pdf

Orðið var æ algengara að blanda ýmiss konar íaukum í sement til að hafa áhrif á gæði, endingu og eiginleika sementsbundinna efna (t.d. steinsteypu og múr). Sementsíaukar gátu t.d. aukið langtímastyrk sementsefju, aukið þéttleika efjunnar og hentað vel til notkunar í massasteypum þar sem hitamyndun var lág. Notkun sementsíauka var m.a. gerð í sparnaðarskyni, því yfirleitt voru þetta efni sem voru mun ódýrari en sement þar sem þetta voru aukaafurðir sem urðu til í iðnaði, eins og t.d. við vinnslu kísiljárns, stáls og kola. Notkun á slíkum hliðarafurðum stuðlaði þannig að minni losun koltvíoxíðs (CO₂) út í andrúmsloftið.

Því voru íaukar á borð við kísilryk og flugösku gjarnan efst í huga við gerð umhverfisvænnar steinsteypu og bindiefna. Til dæmis setti Norcem „Standardsement FA“ sement á markað hérlendis árið 2012, en það sement innihélt 18% flugösku til að draga úr umhverfisfótspori sementsins. Þróun síðastliðinna ára var hins vegar sú að aðgengi að íaukum frá stóriðnaði varð mun erfiðara þar sem t.d. kolabrennsla og stálframleiðsla drógust saman í vestrænum heimi. Verðið á þessum efnum rauk einnig upp þar sem sementsiðnaðurinn leitaði örvæntingarfullur allra leiða til að draga úr umhverfisfótspori sínu.

Því var nauðsynlegt fyrir Íslendinga að leita nýrra leiða í sementsíaukum og, vegna jarðfræði landsins, gátu slík efni fundist í námum landsins. Helst voru það gosefni sem höfðu kólnað hratt undir jökli sem komu til greina, þar sem hröð storknun leiddi til myndlausrar kristalbyggingar, en myndlaus steinefni gátu frekar leysts upp við það háa pH sem myndaðist í sementsefju. Gosefni sem kólnaði hægt hafði frekar kristallaða örsmæðabyggingu og slík efni hentuðu því ekki sem íaukar.

Verkefnið var framhald af verkefni sem fékk styrk frá Aski árið 2021. Markmið verkefnisins var að nota upplýsingar um íslensku steinefnin sem kortlögð voru til að framleiða umhverfisvæna steinsteypu.

Andri Jón Sigurbjörnsson - Steypustöðin ehf.

Kristján Friðrik Alexandersson - Gerosion ehf.

Betri grunnviðmið kolefnisspors vegna losunar frá verkstöðum með notkun raungagna

A4-A5 (2).pdf

Lokaskýrsla fyrir Ask - mannvirkjarannsóknasjóð

Markmið verkefnisins var að taka saman og greina gögn um losun frá byggingaframkvæmdum og bera þau saman við íslensk meðaltalsgildi fyrir fasa A4 og A5 í lífsferilsgreiningum. Þar sem dæmi eru um frávik milli áætlaðrar og raunverulegrar losunar í lífsferilsgreiningum á Norðurlöndum er talin þörf á að auka nákvæmni ís lenskra meðaltalsgilda. Slík nákvæmni fæst einungis með því að styðjast við mæld raungögn.

Skoðuð voru gögn frá 11 byggingarframkvæmdum, þar af sjö framkvæmdum við íbúðarhúsnæði. Margar framkvæmdanna voru svansvottaðar eða BREEAM-vottaðar. Þegar meðallosun framkvæmdanna er borin saman við íslensk meðaltalsgildi fyrir fasa A4 og A5 kemur í ljós að hún er svipuð ef tekið er tillit til varfærnisstuðulsins, en til þess að hvetja til notkunar raungagna í lífsferilsgreiningar setur HMS 25% varfærnistuðull á meðaltalsgildin. 


Askur útgefið efni 3

Síðustu rannsóknir

AlSiment umhverfisvænt sementslaust steinlím

Nýir íslenskir sementsíaukar

Betri grunnviðmið kolefnisspors vegna losunar frá verkstöðum með notkun raungagna