Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

RIAQ 2025 (Retrofitting for Improved Air Quality: promoting  sustainable and healthy homes)

RIAQ er þverþjóðlegt rannsóknar- og þróunarverkefni innan Interreg Northern Periphery and Arctic (NPA) áætlunarinnar sem miðar að því að bæta orkunýtingu, innivist og heilnæmi íbúðarhúsnæðis í köldum loftslagsbeltum Evrópu.

Verkefnið byggir á því að orkuskipti og orkuendurbætur í byggingum geti, ef þær eru ekki rétt útfærðar, haft óæskileg áhrif á loftgæði, raka, mygluáhættu og heilsu íbúa, þrátt fyrir jákvæð áhrif á orkunotkun og losun gróðurhúsalofttegunda.

Meginmarkmið RIAQ er að þróa sameiginlegar, gagnreyndar leiðbeiningar og verkfæri fyrir endurbætur sem tryggja að markmið um orkusparnað og loftslagsaðgerðir fari ekki á kostnað innivistar og heilsu. Verkefnið leggur áherslu á að skoða byggingar sem kerfi, þar sem loftræsting, efnisval, framkvæmdaaðferðir og notkunarmynstur mynda samverkandi heild.

RIAQ nýtir raunveruleg tilvik í fimm löndum (Finnlandi, Írlandi, Svíþjóð, Noregi og Íslandi) þar sem framkvæmdar eru ítarlegar fyrir- og eftir-mælingar á loftgæðum og rakaskilyrðum í íbúðarhúsnæði sem fer í endurbætur. Mæld eru m.a. hitastig, rakastig, CO₂-styrkur, svifryk (PM2.5), formaldehýð og aðrir lykilþættir sem endurspegla bæði loftgæði og heilsufarslega áhættu. Samhliða er metin varmavirkni bygginga, mygluáhætta og tengsl við framkvæmdaaðferðir og tæknilausnir.

Byggingagallar og rakaskemmdir - orsakir þeirra og umfang

Verkefnið snýst um að meta orsakir og umfang galla í úrtaki mannvirkja með áherslu á virkni veðurhjúps, þéttinga, lagnakerfa og samspil þeirra við loftslag, notkun og framkvæmd.

Markmið verkefnisins er að greina helstu galla og skemmdir, umfang þeirra og orsakir í nýbyggingum með áherslu á rakavandamál og galla þeim tengdum. Þá verða greindir samverkandi þættir og ástæða endurtekningar mistaka eða galla þrátt fyrir aukna þekkingu og breytingar á regluverki.

Greiningarvinnan yrði fyrsti þáttur í að kortleggja helstu vandamál íslenskrar mannvirkjagerðar og með henni lagður grunnur að þróun gagnabanka um galla í mannvirkjum á Íslandi. Með slíkum gagnabanka og áframhaldandi greiningum má meta umfang vandans og kostnaðargreina. Þá verði til hagnýtur þekkingargrunnur sem nýtist til umbóta í mannvirkjagerð.

Verður m.a. byggt á rannsókninni ,,Algengi og eðli galla í nýbyggðum fjölbýlishúsum á Íslandi,, sem hlaut styrk úr ASKI 2024 og skoðuð þau ellefu mannvirki sem töldust mest gölluð í úrtaki hennar, auk fleiri gallaðra mannvirkja.

Notuð verður blönduð aðferðafræði þar sem sameinaðar verða vettvangsskoðanir, greining gagna, samanburður við reglur, staðla og erlendar rannsóknir og sértækir spurningalistar. Við vettvangsskoðun og úttekt verður m.a. byggt á gátlistum úr fyrra verkefni styrkt af ASKI, ,,Úttektir á rakaástandi,,.
Sérstök áhersla er lögð á veðurhjúp, þök, glugga, hurðir, votrými og lagnakerfi, sem og áhrif efnisvals, frágangs og vinnubragða. Horft verður til ábyrgðarskiptingar og upplýsingaflæðis milli aðila og hvernig ákvarðanir á mismunandi stigum byggingarferlisins hafa áhrif á byggingargalla og rakavandamál síðar meir.

Niðurstöður verkefnisins verða settar fram í skýrslu með greiningu, dæmum, myndum og teikningum. Áhersla er lögð á hagnýtar niðurstöður sem nýtast til að auka þekkingu á byggingargöllum þannig hægt sé að bregðast við og bæta gæði og endingu íslenskra bygginga.

Efnisheimar er rannsóknar- og miðlunarverkefni sem miðar að því að safna, samræma og setja í samhengi þekkingu um byggingarefni og byggingaraðferðir á Íslandi, frá landnámi til dagsins í dag. Verkefnið byggir á þeirri forsendu að mikil þekking og reynsla hafi tapast eða orðið ósýnileg á síðustu áratugum, samhliða auknum innflutningi byggingarefna og breytingum á regluverki og framkvæmdum í mannvirkjagerð.
Verkefnið er framhald rannsókna sem þegar hafa átt sér stað með stuðningi Hönnunarsjóðs og Nýsköpunarsjóðs námsmanna, þar sem safnað hefur verið gögnum, heimildum og reynslu um byggingarefni, nýsköpun og efnisnotkun í íslensku samhengi. Í Efnisheimum verður þessi þekking dýpkuð, greind og sett fram á samræmdan hátt, með áherslu á að gera hana aðgengilega og nýtanlega fyrir áframhaldandi rannsóknir, hönnun og stefnumótun.

Verkefnið felur í sér kerfisbundna samantekt á fyrirliggjandi rannsóknum og gögnum, greiningu á kerfislægum hindrunum sem hafa áhrif á nýtingu þekkingar í framkvæmd og þróun sameiginlegrar verkfærakistu fyrir byggingarefni og byggingaraðferðir. Niðurstöður verða settar fram í opinni, stafrænni útgáfu með myndrænni framsetningu sem safnar saman gögnum verkefnisins í varanlegt og aðgengilegt form.

Askur útgefið efni 3

Síðustu rannsóknir

RIAQ 2025 (Retrofitting for Improved Air Quality: promoting sustainable and healthy homes)

Byggingagallar og rakaskemmdir - orsakir þeirra og umfang

Efnisheimar