Hlutverk Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnunar er að vernda líf og heilsu manna, eignir og umhverfi með því að tryggja faglegan undirbúning mannvirkjagerðar og virkt eftirlit með gæðum, öryggi og heilnæmi. Að stuðla að stöðugleika á húsnæðismarkaði og tryggja almenningi aðgengi...

Húsnæðis- mannvirkja- og skipulagsstofnun

Skráðu þig á póstlista HMS og fáðu allar nýjustu fréttir sendar í pósthólfið þitt.

Póstlisti HMS

Fræðsla og forvarnir

Gögn og mælaborð

Brunavarnir

Burður

Byggingarreglugerð

Byggingarvörur

Fagaðilar í mannvirkjagerð

Fasteignaskrá

Húsnæðisáætlanir

Húsnæðisbætur og leigumál

Landeignaskrá

Lán til einstaklinga

Lán til lögaðila

Lífsferilsgreining (LCA)

Mannvirkjarannsóknasjóður - Askur

Mannvirkjaskrá

Markaðseftirlit

Rafmagnsöryggi

Rb-blöð

Skipulag

Stofnframlög

Umhverfismat

Þjónustuflokkar

Húsnæðisbætur

Lánavefur

Öryggi mannvirkja

Sveitarfélagsgátt

Um HMS

Fréttir

Gjaldskrá HMS

Lög og reglugerðir

Umsóknir og eyðublöð

Útgefið efni

Vaxtatafla

Vísitala leiguverðs mældist 128,8 stig í apríl og hækkaði um 0,7 prósent á milli mánaða

Vísitalan hækkaði um 5,66 prósent milli aprílmánaða 2025 og 2026, á sama tíma og verðbólga mældist 5,2 prósent

Leiguverð hækkaði um 0,39 prósent að raunvirði undanfarið ár

Vísitala leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu mældist 128,8 stig í apríl og hækkaði um 0,7 prósent á milli mánaða. Vísitalan hefur hækkað um 5,66 prósent á undanförnum 12 mánuðum, á sama tíma og verðbólga mældist 5,2 prósent og íbúðaverð hækkaði um 2,15 prósent. Leiguverð hefur því hækkað lítillega að raunvirði undanfarna 12 mánuði, eða um 0,39 prósent.

Á meðfylgjandi mynd má sjá mánaðarlega breytingu á vísitölu leiguverðs ásamt gildum hennar síðustu 12 mánuði.

Vísitala leiguverðs byggir á vegnu meðaltali leiguverðs á fermetra hjá hefðbundnum íbúðum í eigu einstaklinga og hagnaðardrifinna leigufélaga. Niðurstöður eru vegnar saman með veltu íbúða með sama herbergjafjölda á síðustu 12 mánuðum. Stuðst er við leigusamninga síðastliðinna tveggja mánaða við útreikning vísitölunnar, svo aprílgildi hennar tekur mið af leigusamningum í mars og apríl.

Dregur úr tólf mánaða hækkun vísitölu leiguverðs

Tólf mánaða taktur vísitölu leiguverðs lækkaði milli mánaða og var 5,66 prósent í apríl en var en markaðsleiga hækkaði að nafnvirði um 6,32 prósent í mars. Til að tólf mánaða taktur vísitölu leiguverðs haldi áfram að lækka í maí þarf vísitalan að hækka minna en hún gerði milli apríl 2025 og maí 2025 þegar hún hækkaði um 1,15 prósent milli mánaða.

Mæla­­­­­borð fyr­­­­­­ir vísi­­­­­­töl­­­­­­ur HMS

Mælaborð fyrir vísitölur HMS um íbúða- og leiguverð er aðgengilegt á vef HMS. Þar er hægt að nálgast þróun vísitölu leiguverðs á höfuðborgarsvæðinu, auk þess er hægt að nálgast eldri og sameinaðar vísitölur leiguverðs. Tilgangur leiguvísitölunnar er að endurspegla þróun á markaðsvirði leigu en vísitalan er ekki ætluð til vísitölubindingar á leigusamningum.

Vísitala leiguverðs hækkaði um 0,70% í apríl

Vísitala íbúðaverðs stóð í stað á milli mánaða

Undanfarna tólf mánuði hefur íbúðaverð lækkað um 2,94% að raunvirði

Greiningaraðilar spá raunverðslækkunum íbúðaverðs á þessu ári og því næsta

Vísitala íbúðaverðs mældist 113,8 stig í apríl og stóð því í stað á milli mánaða. Undanfarna tólf mánuði hefur vísitalan hækkað um 2,15% á sama tíma og verðbólga mældist 5,2%. Íbúðaverð hefur því lækkað um 2,94% að raunvirði undanfarið ár.

Á myndinni hér að neðan má sjá vísitölu íbúðaverðs og mánaðarbreytingu hennar síðustu mánuði. 

Líkt og sjá má á töflunni hér að neðan hækkuðu undirvísitölur fyrir sérbýli bæði á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni milli mánaða á meðan undirvísitölur fyrir fjölbýli stóðu í stað eða lækkuðu. Á undanförnum 12 mánuðum hefur verð á fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu hækkað um 1,92% og á landsbyggðinni um 0,6%. Að raunvirði hefur verð á fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu því lækkað um 3,16% síðastliðið ár og á landsbyggðinni hefur það lækkað um 4,42%. Verð á sérbýli hefur hins vegar lækkað minna að raunvirði síðustu 12 mánuði, eða um 2,22% á landsbyggðinni og 2,79% á höfuðborgarsvæðinu.

Vísitala | Gildi | Breyting á milli mánaða | 12 mánaða breyting

Vísitala íbúðaverðs fyrir apríl 2026

Spá áframhaldandi raunverðslækkunum á næsta ári

Íbúðaverð hefur staðið í stað eða lækkað að raunvirði á ársgrundvelli undanfarna 10 mánuði. Íbúðaverð lækkaði einnig að raunvirði á árinu 2023 þegar miklar og skarpar vaxtahækkanir slógu á þenslu á fasteignamarkaði. Þá lækkaði íbúðaverð að raunvirði á ársgrundvelli í þrettán mánuði í röð, en 12 mánaða raunverðslækkunin mældist mest 6,42% í júlí 2023. Rýming Grindavíkurbæjar vegna jarðhræringa undir lok árs 2023 leiddi til aukinnar eftirspurnar á fasteignamarkaði sem stuðlaði að verðhækkunum á markaðnum þannig að íbúðaverð tók að hækka að raunvirði að nýju, þrátt fyrir hátt vaxtastig.

Greiningardeildir Arion banka og Landsbankans spá áframhaldandi raunverðslækkunum íbúðaverðs á þessu ári og því næsta í nýjum þjóðhagsspám fram til ársins 2028 sem gefnar voru út í síðari hluta aprílmánaðar. Báðar greiningardeildir gera hins vegar ráð fyrir að íbúðaverð taki að hækka að raunvirði að nýju á árinu 2028.

Mælaborð fyrir vísitölur HMS um íbúða- og leiguverð er aðgengilegt á vef HMS. Þar er hægt að nálgast þróun vísitölu íbúðaverðs, ásamt vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu og á landsbyggðinni. Hægt er að nálgast mælaborðið með því að smella á hnappinn hér að neðan.

Vísitala íbúðaverðs stóð í stað á milli mánaða í apríl 2026

Fjöldi íbúða í byggingu fækkar á milli ára

Útlit er fyrir að hátt í 3.000 nýjar íbúðir verði fullbúnar á árinu

Tækifæri eru til að vinna á íbúðaskuldinni

Samkvæmt mælaborði íbúða í byggingu eru nú skráðar 6.177 íbúðir í byggingu víðs vegar um landið. Fjöldinn er svipaður og í síðasta mánuði en 3,5% minni en á sama tíma í fyrra. Alls eru 787 byggingaráform skráð, sem vísa til íbúða sem hafa fengið útgefið byggingarleyfi en framkvæmdir eru ekki hafnar. Byggingaráformum fjölgaði talsvert á milli mánaða, eða um 41%, en þau voru 560 í apríl. Rétt er þó að halda því til haga að þessi mikla hlutfallslega aukning nemur aðeins 227 íbúðum og getur skýrst af örfáum eða jafnvel einu stóru verkefni.

Útlit fyrir tæplega 3.000 nýjar fullbúnar íbúðir á árinu

Á fyrstu fjórum mánuðum ársins 2026 urðu 869 nýjar íbúðir fullbúnar. Það eru 7% færri íbúðir en urðu fullbúnar á sama tímabili undanfarin sex ár að meðaltali en svipaður fjöldi og árið 2022 þegar 2.540 nýjar íbúðir urðu fullbúnar á árinu. Íbúðauppbygging fer því tiltölulega hægt af stað í ár samanborið við síðastliðin ár.

Ef tekið er mið af þróun síðustu sex ára, þar sem fjöldi nýrra fullbúinna íbúða á fyrstu fjórum mánuðum ársins hefur að jafnaði numið um 30% af heildarfjölda ársins, bendir staðan nú til þess að um 2.700 til 2.800 íbúðir geti orðið fullbúnar á árinu 2026. Þetta er í samræmi við niðurstöður úr síðustu marstalningu HMS á íbúðum í byggingu, en í henni var áætlað að um 2.500 til 3.000 íbúðir yrðu fullbúnar á árinu.

Þó er enn talsverð óvissa um þróunina það sem eftir lifir árs, enda geta markaðsaðstæður, sala nýrra íbúða og framvinda stærri verkefna haft veruleg áhrif á lokaniðurstöðuna.

Samkvæmt nýjustu tölum Hagstofu Íslands fjölgaði landsmönnum um 520 á fyrsta ársfjórðungi 2026. Það er svipuð fjölgun og á fyrsta ársfjórðungi síðasta árs, en alls fjölgaði íbúum um 5.080 á árinu 2025. Til samanburðar hefur landsmönnum fjölgað að meðaltali um rúmlega 6.500 á ári síðustu tíu ár. Mest varð fjölgunin árið 2022, þegar íbúum fjölgaði um rúmlega 10.000 á einu ári.

Sökum hóflegrar fólksfjölgunar á síðasta ári, sem var í takt við lágspár sveitarfélaganna, samhliða kröftugri íbúðauppbyggingu, tókst að vinna lítillega á þeirri uppsöfnuðu íbúðaskuld sem myndast hafði á undanförnum árum. HMS fjallaði nýlega um þessa þróun í samantekt sinni á árangri húsnæðisáætlana fyrir árið 2025.

HMS hefur áður fjallað um áætlaða íbúðaskuld á Íslandi, en hún safnaðist aðallega upp á árunum 2017-2019 þegar fullorðnum íbúum fjölgaði talsvert hraðar en íbúðum. HMS áætlar gróflega að íbúðaskuldin geti numið á bilinu 6 til 14 þúsund íbúðum. Tækifæri gætu því skapast á þessu ári til að vinna enn frekar á íbúðaskuldinni, haldist fólksfjölgun áfram hófleg og íbúðauppbygging kröftug.

*Uppfært 19. maí kl. 09:44. Tölur um áætlaða íbúðaskuld voru uppfærðar í samræmi við síðasta mat HMS.

Byggingaráformum fjölgar hlutfallslega mikið á milli mánaða

HMS ber ekki ábyrgð á töfum á umhverfismati Sundabrautar

Undirbúningur umhverfismatsskýrslu er á forræði framkvæmdaraðila

Umhverfismat við Sundabraut felur í sér úrlausn fjölda álitaefna

HMS stefnir á að birta álit sitt á umhverfismati vegna Sundabrautar fyrir lok þessa mánaðar. Vegna umræðu um tafir sem orðið hafa á umhverfismati Sundabrautar vill HMS árétta að tímarammi umhverfismatsins er á forræði framkvæmdaraðila. Framvinda málsins ræðst af því hvenær hann leggur fram gögn til yfirferðar HMS.
Endanleg gögn málsins bárust ekki frá framkvæmdaraðilanum fyrr en um miðjan mars síðastliðinn og hefur starfsfólk HMS unnið að málinu af krafti síðan. Sökum umfangs þeirra gagna sem lögð hafa verið fram mun álit HMS, að öllum líkindum, birtast um þremur vikum eftir að lögbundinn frestur rennur út. HMS harmar þetta en stofnunin leggur mikla áherslu á skilvirka afgreiðslu þeirra erinda sem henni berast.

Þá vill HMS jafnframt árétta, með vísan til þess sem fram kom í kvöldfréttum Sýnar þann 12. maí síðastliðinn, að meðferð málsins hjá HMS er ekki ástæða þess að umhverfismati framkvæmdarinnar var ekki lokið vorið 2025. Umhverfismatsskýrsla framkvæmdaraðila barst HMS sumarið 2025.

Undirbúningur umhverfismatsskýrslu, þar á meðal rannsóknir og önnur gagnaöflun, er ávallt á forræði framkvæmdaraðilanna sjálfra. Hlutverk HMS er að fara yfir gögnin sem framkvæmdaraðili leggur fram, annast lögbundið samráð við almenning, opinberar stofnanir og aðra þá sem kunna að láta sig málið varða, auk þess sem stofnunin gefur álit sitt á matsáætlun og umhverfismatsskýrslu framkvæmdaraðila. 

Umfangsmikið umhverfismat og mikill fjöldi umsagna

Vel skiljanlegt er að umhverfismat framkvæmdaraðila og annar undirbúningur vegna framkvæmdarinnar hafi tekið tíma. Sundabraut er umfangsmikið verkefni og umhverfismat framkvæmdarinnar felur í sér úrlausn fjölda álitaefna. Sem dæmi má nefna að mikill fjöldi umsagna barst á kynningartíma umhverfismatsskýrslunnar og komu þar fram ýmis álitamál sem framkvæmdaraðili þurfti að bregðast við og leysa.

HMS bárust, sem áður segir, endanleg gögn og svör framkvæmdaraðila við fyrrnefndum umsögnum þann 16. mars síðastliðinn. Samkvæmt lögbundnum tímafrestum hefði stofnunin átt leggja fram endanlegt álit sitt á umhverfismati framkvæmdarinnar þann 4. maí en það náðist ekki vegna verulegs umfangs gagna. Markmiðið er að ljúka lögformlegri meðferð stofnunarinnar eins fljótt og kostur er, án þess að draga úr gæðum eða réttaröryggi og að álitsgerð HMS um mat á umhverfisáhrifum Sundabrautar liggi fyrir síðar í þessum mánuði.

Stutt í birtingu umhverfismats vegna Sundabrautar

Hófleg hækkun íbúðaverðs í desember (1)

Hófleg hækkun íbúðaverðs í desember (1)

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Póstlisti HMS

Útgáfuáætlun

Fleiri fréttir

Vísitala leiguverðs hækkaði um 0,70% í apríl

Vísitala íbúðaverðs stóð í stað á milli mánaða í apríl 2026

Byggingaráformum fjölgar hlutfallslega mikið á milli mánaða

Stutt í birtingu umhverfismats vegna Sundabrautar

Fleiri fréttir

Vísitala leiguverðs hækkaði um 0,70% í apríl

Vísitala íbúðaverðs stóð í stað á milli mánaða í apríl 2026

Byggingaráformum fjölgar hlutfallslega mikið á milli mánaða

Stutt í birtingu umhverfismats vegna Sundabrautar